Ислам шариғатында иманмен дүниеден өтудің (хүсни хатима — көркем аяқталудың) нақты білінетін бірнеше белгіcі бар7 Ең басты белгісі – адамның жан тапсырар алдында «Лә иләһә иллаллаһ» (Алладан басқа құдай жоқ) кәлимасын айтып үлгеруі.
Пайғамбарымыз (с.а.в.): «Кімнің соңғы сөзі “Лә иләһә иллаллаһ” болса, ол жәннатқа кіреді», – деген. (Әбу Дәуд)
А) Денедегі және сыртқы белгілері.
Адам жан тапсырған сәтте оның иманмен кеткенін аңғартатын мынадай белгілер болады:
1) Маңдайдың терлеуі: Хадисте мүмин адамның маңдайынан тер шығып қайтыс болатыны айтылған. (Муснад Ахмад)
2) Жүздің нұрлануы және жылылық: Қайтыс болған адамның жүзінде тыныштық, жеңілдік немесе жылы жымиыс байқалады.
3) Жұма түні немесе күні қайтыс болу: Жұма күні қайтыс болған мұсылман қабір азабынан аман болады деп үміт етіледі. (Тирмизи)
Б) Қайтыс болу сәті мен жағдайына байланысты белгілер:
Адамның өлім алдындағы амалы немесе қаза болу себебі де оның имандылығына дәлел болады:
4) Сауапты іс үстінде өлу: Намаз оқып жатып, ораза ұстаған күні немесе қажылықта, діни ілім жолында жан тапсыру.
5) Шәһидтік өліммен өлу: Отанды, отбасын, дінін қорғау жолында қаза табу. (Тирмизи)
В) Кейбір аурулар мен апаттардан өлу:
6) Сүзектен (іш ауруынан), өкпе ауруынан (туберкулез), суға батып, өрттен немесе үйінді астында қалып қаза табу (бұлар іштей шәһид санатына жатады).(Бухари, Муслим)
7) Босану үстінде өлу: Әйел адамның босану кезінде немесе босанғаннан кейінгі шілде уақытында қайтыс болуы. (Әбу Дәуд)
Алла баршамызға хүсни хатиманы (көркем соңғы сәт) нәсіп етсін!
Қуат ҚАБДОЛДА
