Сұрақ: Әрбір істі не үшін «бисмилламен» баста дейді?
Жауап: Ислам ғасырлар бойы қазақ халқының дәстүрімен сабақтасып келген. Кейіннен қазақ халқының діни рухани мәдениеті сипатына ие болып, дәстүрлі діни таным қалыптасты. Дәстүрлі діні мен діліне жат әдеттер жойылды.
Хадистердің тағылымында оң қолыңмен ас іш, әжетханаха сол аяғыңмен кіріп, оң аяғыңмен шық, істің басын «Бисмилламен» баста сынды т.б. тағылымды дүниелер көптеп айтылады. Қандай амал істесе берекелі болуына үміт етіп және Алланың нығметтерінің дәмін татқанда «Бисмилләһир-рахманир-рахим» деп айту әдепке айналған.
«Бисмилләһир-рахманир-рахим» – «Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын» деген мағынаны береді. Бисмилла сөзі – «Бисмиллаһир рахманир рахим» деген сөздің қысқарған түрі.
Бисмилла сөзінің хикметінде кез келген шаруаның берекелі әрі қайырлы болуын, игі істі Алланың атымен бастауда шайтанның сол іске араласуына және зиян тигізуіне тосқауыл болуы айтылған.
Пайғамбарымыз (с.а.у.) хадисінде: «Егер де біреулерің тамақ жесе, «Бисмиллә» деп айтсын. Ал егер басында ұмытса, онда «Басында да, аяғында да «Бисмилла» деп айтсын», деген.
Икрам АЙТАЕВ
