Қай халықтың болсын болашағы оның өткен тарихымен, салт-дәстүрімен және рухани құндылықтарымен тығыз байланысты. Дәстүр – ұлттың жадында сақталған өмір сүру қағидаларының, дүниетанымының және мәдени болмысының көрінісі. Сондықтан да тамыры терең дәстүр – елдік сананың, ұлттық тұтастықтың берік негізі.
Қазақ халқы ғасырлар бойы қалыптасқан бай салт-дәстүрге ие. Қонақжайлық, үлкенге құрмет, кішіге ізет, ата-ананы қадірлеу, ынтымақ пен бірлік – ұлтымыздың басты құндылықтары. Бұл дәстүрлер тек тұрмыстық әдет-ғұрып қана емес, ұлттың мінезін, адамгершілік келбетін айқындайтын рухани бағдаршам іспетті. Осындай құндылықтар арқылы жас ұрпақ бойына отансүйгіштік, жауапкершілік және елге қызмет ету сезімі сіңіріледі.
Экстремизм мен терроризм – қазіргі заманның ең қауіпті әлеуметтік құбылыстарының бірі. Бұл идеологиялар қоғамның тыныштығын бұзып, мемлекет тұрақтылығына, адам өмірі мен қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіреді. Экстремистік және террористік әрекеттер ешқашан дінмен, ұлтпен немесе еркіндікпен ақталмайды, керісінше олар қоғамды іштей ірітіп, алауыздыққа итермелейді.
Ең алдымен, экстремизм мен терроризмнің басты зияны – адам өміріне төнетін қауіп. Террористік актілер жазықсыз адамдардың өмірін қияды, олардың отбасыларына орны толмас қайғы әкеледі. Қоғамда үрей мен қорқыныш қалыптасып, азаматтардың еркін өмір сүруіне кедергі жасалады. Тұрақты қорқыныш жағдайы халықтың психологиялық күйіне кері әсерін тигізеді.
Екіншіден, бұл құбылыстар қоғамдық бірлік пен келісімді әлсіретеді. Экстремистік идеология адамдарды «біз» және «олар» деп бөліп, өзге көзқарас иелерін жау ретінде көрсетуге тырысады. Мұның салдарынан ұлтаралық және конфессияаралық араздық туындап, қоғамда сенімсіздік артады. Бұл мемлекет үшін аса қауіпті, себебі ішкі тұрақтылық әлсірейді.
Үшіншіден, экстремизм мен терроризм экономикалық дамуға үлкен зиян келтіреді. Қауіпсіздікке кеткен шығындардың артуы, инвестициялардың азаюы, туризмнің тоқтауы ел экономикасына кері әсер етеді. Террористік қауіп бар өңірлерде кәсіпкерлік дамымай, халықтың әлеуметтік жағдайы төмендейді.
Сонымен қатар, экстремизм жастарды теріс жолға бағыттайды. Әлеуметтік әділетсіздік, жұмыссыздық, діни сауатсыздық секілді мәселелерді пайдалана отырып, радикалды топтар жастарды өз қатарына тартуға тырысады. Бұл жас ұрпақтың болашағына балта шабумен тең.
Қорытындылай келе, экстремизм мен терроризм – тек бір елдің емес, бүкіл адамзаттың ортақ жауы. Оларға қарсы күрес тек күштік құрылымдардың міндеті емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігі. Діни сауаттылықты арттыру, ұлттық құндылықтарды дәріптеу, жастарды дұрыс тәрбиелеу және қоғамдағы әділеттілікті қамтамасыз ету – бұл қауіпті идеологиялардың алдын алудың ең тиімді жолы. Тек бірлік пен саналы қоғам ғана экстремизм мен терроризмге қарсы тұра алады.
С. ТАНЫСБАЕВ,
Оңалту жұмыстарын ұйымдастыру бөлімінің басшысы
