Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) бақилық боларынан үш күн бұрын барша мұсылмандарға былай деп өсиет қалдырған:
«Сендердің араларыңнан ешқайсыларың Алла туралы жақсы пікірде болмай өмірден озбасын» (Муслим, «Сифату л-Жәнна», 81 хадис). Бір мұсылманның бұл өміріндегі ең маңызды мәселелердің бірі, өйткені Алла Елшісі әрбір мүмінге осы шартты өлер алдында орындауды бұйырған. Ешқайсымыз қашан өлетінімізді білмейміз, демек әр сәт сайын, әр тынысымызда Аллаға сеніп, берген нығметтеріне шүкір етіп, жақсы тілек тілеуіміз керек.
Ал енді, «Алла туралы жақсы пікірде болу» дегеніміз нені білдіреді? Алла туралы жақсы пікірде болу/ойлау дегеніміз – Алланың адамға берген мол нығметіне рахмет айту, адал дегенін орындау, харам дегенінен бас тарту және бұларды сүйсініп орындау, ең бастысы Алланың бар және бір екеніне сену және Мұхаммед (с.ғ.с.) Алланың құлы әрі елшісі екеніне жүрекпен сену. Сонымен қатар, Алланың бізге деген қарым-қатынасынан үміттену, оптимист болу – ішкі дүниемізді сергек ұстау. Жақсы ой – Алланың бізге жақсылық жасайтынын, жақсы нәтиже беретінін ойлау және біз үшін жақсылық жасайтынынан үмітімізді үзбеу. Алла Елшісі Мұхаммед (с.ғ.с.) құтси хадисінде айтқандай, Раббымыз: «Мен құлым қалай ойласа, сондаймын», – деген. (Бұхари, «Таухид», 15; Муслим, «Әз-Зикир және Дуға», 2)
Жақсы ойда болу – бұл өзін-өзі нандыру, бос адасу және жалыну емес! Алла туралы жақсы ойда болу, тағдырды басқаратын иләһи құдіреттің бар екеніне, Оның шексіз мейіріміне, құдіреті мен хикметіне сену және оған иман ету дегенді білдіреді. Сонымен қатар, бұл ғаламның талапсыз емес екенін және барлық нәрсе Оның бұйрығы мен басқаруында екенін білуден келетін сенімділік, жайлылық және разы болу. Бір мүмін өмірінің әр сәтінде Аллаға деген жақсы ойын сақтауы керек, сондай-ақ ең бастысы бұл болжамын келесі жағдайларда қорғауы керек. Олар:
а) қиындық пен күйзеліс жағдайларында бұл өмір – сынақ екенін ұмытпау. Бұл сынақ әлемінде әр адам біраз қиындықтармен сыналады. Қиындық пен күйзеліс болған жағдайда сабыр етіп, Алладан жәрдем тілей отырып Аллаға деген ықыласымызды сақтау міндетіміз.
Алла Елшісі (с.ғ.с.) Меккеден Мәдина қаласына көшкенде, Хз. Әбу Бәкірмен бірге Сәур үңгірінде жасырынған. Мүшріктер олардың ізіне түсіп үңгірдің аузына дейін келгенде, Хз. Әбу Бәкір: «Әттең-ай, бізді ұстап алар ма екен!» – дегенде, Хз. Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с): «Қайғырма! Алла бізбен бірге», – деп бұйырған. (Тәубе сүресі 40- аят)
Перғауын мен оның әскерлері Хз. Мұса мен оған иман еткендерді Қызыл теңіздің жағасына дейін арқасынан қуып келгенде: «Ой, ұсталдық!» – дейді. Мұса: «Раббым менімен бірге. Ол бізге міндетті түрде тура жолды көрсетеді» деген. (Шуғара сүресі, 62-аят). Бұған қоса, Алла Құран Кәрімде: «Әр қиындықпен бірге бір жеңілдік бар, иә, әр қиындықпен бірге бір жеңілдік бар» деп бұйырған. (Әш-Шарх сүресі, 5-6 аят).
Яғни, біртұтас болып, бірінен соң бірі келетін қиыншылықтар, бәлелер, жолымыздың болмауы және пәлекеттер сияқты жағдайларда өзімізді жалғыз, тастанды, қараусыз және дәрменсіз сезінбей, Раббымыздың бізді ешқашан жалғыз тастамайтынына және осындай сынақтар арқылы бізді тәртіпке келтіріп, сынағымыз арқылы ақыреттік дәрежемізді көтеретініне сенуіміз керек.
б) Аллаға дұға жасағанда және намаз оқығанда, Раббымыздың дұғаларымызды қабыл ететініне сеніп, сеніммен дұға етуіміз керек және бұл тұрғыда санамызды осындай түсінікке бейімдеуіміз керек.
Раббымыз: «Мен үшін дұға етіңдер, мен сендерге жауап беремін» деп бұйырған. («Мүмін» сүресі, 60-аят). Осыған қатысты Алла елшісі (с.ғ.с.) былай дейді: «Алла дұғаларыңды қабыл ететініне сенімді болыңдар. Біліңдер, Алла немқұрайлы және (өзіне қатысты болмаған) басқасының ісімен айналысқанның дұғасын қабыл етпейді». (Тирмизи, «Дағуат», 66)
в) күнәмізге тәубе ету кезінде, Раббымыздың күнәларымызды кешіретініне сеніп, тәубе етуіміз керек. Қанша үлкен күнә жасасақ та, Алланың кешірімі мен мейірімінен үміт үзу мүмінге жараспайды. Бұл жайында Алла Құран Кәрімде былай деп бұйырады: «Айт: [Раббың айтты]: Алланың мейірімінен үміт үзбеңдер! Өйткені Алла барлық күнәларды кешіреді. Күдіксіз, Ол – Кешірімді, ерекше Мейірімді». (Зумер сүресі, 53-аят)
г) өлім төсегінде, Кімнің қашан өлетінін бір Алла ғана біледі. Бірақ егер адам жағдайы тұрғысынан өлімге жақын екенін сезсе, ол Раббысы туралы жақсы ойда болып, қауышатынына дайындалуы керек. Алла Елшісі жоғарыда айтқан хадисті өлім төсегінде жатқанда айтып, сөзімен де, ісімен де Алланы жақсы көретінін көрсетті.
Соңында мынаны айта кетейік: Алла Тағалаға адал болу – ол туралы жақсы пікір қалыптастыру, ешнәрсе істемей құр қарап отыру емес.
Әрбір мұсылман өзінің қолынан келетін бар жақсылығын жасап, осыдан кейін Аллаға сеніп және Алладан жақсылығын үміт ету мен күту керек деп айтамыз. Яғни, Аллаға деген жақсы сезімдеріміз болса, үмітіміз де бар. Бізді жоқтан бар етіп жаратқан, бізге мол рызық берген Раббымыз, жақсы ойлардан айырмасын. Әмин.
Исатай БЕРДАЛИЕВ,
PhD Докторы
