Интернет – білім мен ақпараттың қайнар көзі. Алайда оның мүмкіндігін теріс мақсатта пайдаланатын күштер де бар. Әсіресе әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы таралатын террористік идеология адамдардың сеніміне кіріп, олардың дүниетанымына ықпал етуге, қоғамға қарсы көзқарас қалыптастыруға тырысады. Мұндай жағдайда ақпаратты талғап тұтыну, діни сауаттылықты арттыру және сыни ойлау қабілетін дамыту аса маңызды.
Ең алдымен, ақпараттың қайнар көзіне назар аудару қажет. Әлеуметтік желіде өзін діни ғалым, рухани ұстаз немесе ақиқат жолын көрсетуші ретінде таныстыратын кез келген адамның сөзіне бірден сенуге болмайды. Оның білімі мен құзыретін, пікірінің сенімді дереккөздерге сәйкестігін тексерген жөн. Діни мәселелер бойынша Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы секілді ресми әрі сенімді ұйымдардың материалдарына жүгінген дұрыс.
Екіншіден, эмоцияға негізделген насихатқа сақ болған жөн. Экстремистік топтар адамның ашу-ызасын, қорқынышын, әділетсіздікке деген қарсылығын пайдаланып, белгілі бір топқа өшпенділік тудыруы мүмкін. «Біз ғана ақиқат жолындамыз», «Бізге қосылмағандар – жау» деген секілді қарабайыр түсініктер адамды өзгеше ойлайтын жандардан алыстатып, қауіпті идеологияға тәуелді етуі ықтимал.
Үшіншіден, күмәнді контентті таратпау керек. Террористік ұйымдардың бейнероликтері, үндеулері мен үгіт материалдарын қызығушылық үшін болса да бөлісу олардың насихатының кең таралуына ықпал етуі мүмкін. Мұндай материалдарға шағым түсіріп, тиісті платформаның ережелеріне сәйкес бұғаттаған жөн. Егер нақты қауіп немесе зорлық-зомбылыққа шақыру байқалса, құқық қорғау органдарына хабарлау қажет.
Төртіншіден, жақын адамдармен ашық қарым-қатынасты сақтау маңызды. Егер адам күмәнді топтардың ықпалына түсіп, отбасынан, достарынан оқшаулана бастаса немесе өзгеше пікір айтқандардың бәрін жау санаса, оны бірден айыптауға асықпаған дұрыс. Сабырмен сөйлесіп, ойын тыңдап, сенімді мамандардың көмегіне жүгіну қажет.
Жалпы алғанда, желідегі террористік идеологиядан қорғанудың басты жолы – ақпараттық және діни сауаттылықты арттыру, сыни ойлау қабілетін дамыту және күмәнді ақпаратқа саналы көзқараспен қарау. Адамның сенімі біліммен бекіп, ойы парасатпен сараланған кезде, жалған насихаттың жетегінде кету қаупі де азаяды. Интернеттегі әрбір ақпаратты қабылдамас бұрын оның мақсатына, дереккөзіне және ықтимал салдарына мән беру – жеке қауіпсіздікпен қатар, қоғам тұрақтылығын сақтаудың да маңызды шарты.
Ж.БАҚЫТБЕК
