Қазіргі жаһандану заманында қоғамның ішкі тұрақтылығы мен ұлттық қауіпсіздігіне төнетін басты қатерлердің бірі – деструктивті және радикалды діни ағымдардың таралуы.
Дін өзінің түпкі мәнінде адамгершілікке, бауырмалдыққа, мейірімділікке тәрбиелегенімен, оны өз саяси немесе топтық мүдделеріне бұрмалап пайдаланатын теріс ағымдар қоғамда үлкен іріткі тудырады.
Ұлттық бірегейлік пен салт-дәстүрдің ыдырауы
Деструктивті ағымдардың ең алғашқы әрі ең қауіпті соққысы ұлттың мәдени тірегіне бағытталады. Бұл топ өкілдері көбіне ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық салт-дәстүрлерді, әдет-ғұрыптарды, тіпті ұлттық өнерді «шариғатқа қайшы» немесе «харам» деп бұрмалап түсіндіреді. Салдарынан ұлттық мерекелер мен дәстүрлі жорағылғылар мансұқталады.Ұрпақтар арасындағы сабақтастық үзіліп, жастар өз тамырынан, тарихынан ажырайды.
Отбасы институты мен әлеуметтік байланыстардың күйреуі
Теріс ағымның арбауына түскен адам ең алдымен өзінің жақындарынан қол үзеді. Радикалды идеялардың ықпалымен жастар туған ата-анасын, туыстарын «діннен шыққан» деп айыптап, олармен қарым-қатынасын үзеді. Отбасында үлкендерге құрмет азайып, ажырасулар жиілейді.
Балалардың тиісті медициналық көмек алуына (мысалы, вакцинациядан бас тарту) немесе мектепте жалпыға бірдей білім алуына кедергі келтіріледі.
Психологиялық манипуляция
Деструктивті ұйымдар өз қатарына жаңа мүшелерді тарту үшін психологиялық манипуляция әдістерін шебер қолданады. Бұл адамның критикалық ойлау қабілетін бұғаттайды. Оның еркіндігі мен өз бетінше шешім қабылдау қабілеті жойылады.
Азаматтар «біз» (таңдалғандар) және «олар» (кәпірлер) деп қоғамды екіге бөліп қарайтын радикалды көзқарасқа өтеді. Адам өз мүлкін, қаржысын ағым жетекшілерінің еркіне беріп, экономикалық тұрғыдан тәуелді болады.
Мемлекеттік тұрақтылық пен қауіпсіздікке төнетін қатер
Радикалды діни идеялар түпкі соңында саяси радикализацияға және экстремизмге алып келеді. Олар мемлекеттің зайырлылық ұстанымдарына, заңдарына ашық түрде қарсы шығып, қоғамда агрессия мен өшікпенділік деңгейін арттырады. Бұл азаматтық бейбітшілікті шайқалтып, елдің ішкі қауіпсіздігіне елеулі нұқсан келтіреді.
Діни ағымдардың қоғамға тигізетін зиянымен күресу – тек мемлекеттік органдардың емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Радикалды идеяларға қарсы тұрудың ең тиімді жолы – сапалы білім беру, ұлттық құндылықтар мен салт-дәстүрді дәріптеу, дәстүрлі діни білімді арттыру және азаматтардың бойында сыни ойлау қабілетін қалыптастыру.
Жасұлан БАҚЫТБЕК
