Таяуда осы “тақсыр” сөзі жайлы бір мағлұмат естідім. Негзінде, тақсыр сөзі араб тілінен келген.
تقصير (тақсиʿр) сөзі – арабша термин, контекстке қарай ол немқұрайлылық, жетіспеушілік немесе кемшілікті білдіреді.
Сондай-ақ оны “قصور “ ( қусуур) сөзімен де алмастырып айтуға болады.
Түріктер біреуден кешірім сұраса, «Kusura bakmа» (кусура бакма), “кешірім сұраймын” деп қолданады.
Қорытындылай келе, бұл сөзді “кемшілік, қате” мағынасында қолданғаны көрінеді.
Әлгі тіл ғалымы: «Ерте кезде сопылық жолында жүрген екі адам бір-бірімен сөйлесіп болған соң, «тақсырымыз болсын» деп айтқан екен. Яғни, «Сіз екеуіміз әңгімелескен уақытта сөздерімізде қате кетсе, «кемшілік бізден» болсын», (тақсырымыз болсын) дегенді білдіріпті. Кейін келе адамдар «болсын»-ды қоспай айтып, «тақсырымыз» қалыпты. Ал, содаң кейін қысқара-қысқара «тақсыр» сөзі ғана қалады.
Сондай- ақ, көпшілік қауым оны адамдардың бір-біріне құрмет ретінде қолданған сөзі деп қабылдап кетеді.
Ал, құрмет ретіндегі сөздер ретінде – хазірет, фазилетлі, ағзам, жоғары мәртебелі, мәртебелі, құрметті, т.б сөздерді қолдану керек.
«Тақсыр» сөзін құрмет көрсету ретінде қолдану дұрыс емес», деп сөзін аяқтады.
Қазақтың тілдік қорынан бекем орын алған бұл сөз, сөздік қордан шықпайтыны бесенеден белгілі. Дегенмен, сөздің шыққан тегін білу үшін бір нұсқа. Ойланатын мәселе екен.
Қуат ҚАБДОЛДА
