Діни ағымдар – бүгінгі қоғамдағы басты мәселенің бірі. Онымен күресте қандай бағыттарға назар аудару керек? Бұл тұрғыда отбасының, қоғамның рөлі қандай? Біз осы және өзге де сұрақтарды Қызылорда облысы дін істері басқармасы «Дін мәселелерін зерттеу орталығының» теолог маманы Жұлдыз Сатыбалдиеваға қойып, жауап алған едік.
– Соңғы жылдары деструктивті діни ағымдар мәселесі жиі көтеріліп жүр. Бұл қауіптің басты ерекшелігі неде?
– Қазіргі таңда деструктивті діни ағымдардың қаупі бұрынғыдан өзгеше сипатқа ие болды. Егер бұрын олар көбіне жабық ортада әрекет етсе, бүгінде әлеуметтік желілер, мессенджерлер мен түрлі интернет-платформалар арқылы адамдардың санасына әсер етуге тырысады. Олар дінді желеу етіп, жастарды, діни сауаты төмен азаматтарды өз қатарына тартуға ұмтылады. Сондықтан бұл мәселеге тек құқық қорғау тұрғысынан емес, ағартушылық, әлеуметтік және мәдени тұрғыдан да қарау қажет.
– Ондай ағымдармен күрес қалай жүргізілуі керек?
– Күрестің ең тиімді жолы – алдын алу. Адам радикалды идеялардың ықпалына түспей тұрып, оған дұрыс ақпарат беру әлдеқайда нәтижелі. Сондықтан халықтың діни сауатын арттыру, дәстүрлі құндылықтарды насихаттау, жастардың сыни ойлау қабілетін дамыту маңызды. Егер қоғамда діни білім дұрыс қалыптасса, жалған уағызшылардың сөзіне еретіндер де азаяды.
– Кейбіреулер мәселені тек тыйым салу арқылы шешуге болады дейді. Бұған көзқарасыңыз қандай?
– Заңның өз орны бар. Экстремистік материалдарды таратуға, терроризмді насихаттауға қатысты заң талаптары қатаң сақталуы тиіс. Бірақ тек тыйым салумен мәселе толық шешілмейді. Егер адамның көкейінде сұрақ көп болып, оған дұрыс жауап табылмаса, ол бәрібір күмәнді ақпарат көздерін іздейді. Сондықтан заңмен қатар түсіндіру жұмыстары қатар жүруі керек.
– Бұл бағытта отбасының рөлі қаншалықты маңызды?
– Өте маңызды. Баланың дүниетанымы ең алдымен отбасында қалыптасады. Егер ата-ана баласымен ашық сөйлесіп, оның кіммен араласатынын, интернеттен не көретінін бақылап отырса, қауіптің алдын алуға болады. Сонымен қатар ата-ананың өзі де діни және ақпараттық сауатын жетілдіріп отырғаны жөн.
– Әлеуметтік желілердің ықпалы туралы не айтасыз?
– Қазір радикалды идеялардың басым бөлігі интернет арқылы таралатынын айтып өттім. Қысқа видеолар, эмоционалды үндеулер, жалған діни дәлелдер арқылы адамдардың сеніміне кіруге тырысады. Сондықтан жастарға кез келген ақпаратты сын тұрғысынан қабылдауды үйрету қажет. Ақпараттың дереккөзіне назар аудару, ресми дінтанушылар мен білікті мамандардың пікіріне сүйену – маңызды дағды.
– Деструктивті ағымдардың ықпалына түскен адамдарға қоғам қалай қарауы керек?
– Ең алдымен оларды жау ретінде емес, көмекке мұқтаж адам ретінде қарастырған дұрыс. Әрине, заң бұзған адам заң алдында жауап береді. Бірақ адасқан азаматтарды қоғамнан шеттетпей, кәсіби психологтардың, дінтанушылардың және теологтардың көмегімен оңалту жұмыстары жүргізілуі қажет. Бұл олардың қалыпты өмірге қайта оралуына мүмкіндік береді.
– Жастарға қандай кеңес берер едіңіз?
– Деструктивті діни ағымдармен күрес – тек мемлекеттің немесе құқық қорғау органдарының ғана міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамның ортақ ісі. Әр азамат діни және ақпараттық сауатын арттырып, күмәнді ақпаратқа сын көзбен қарауды үйренуі керек. Ал отбасы, мектеп, бұқаралық ақпарат құралдары және діни мамандар бірлесе жұмыс істегенде ғана қоғамымыздың рухани қауіпсіздігін нығайта аламыз.
– Әңгімеңізге рахмет!
Сұхбаттасқан – Е.ЕРҒАЛИҰЛЫ
