Бірде бір кісінің ержеткен баласы әкемнің алдындағы парызымды қалай өтеймін?, – деп үнемі ойланады екен. Ізгілердің бірі,
– «әкеңді Меккеге жаяу арқалап барсаң, парызыңнан құтыласың» деген кеңес беріпті. Кеңесті құп көрген баласы, әкесін көндіріп жолға шыққан екен. Әкесін арқалап ұзақ жол жүрген бала, әбден титықтап шаршаса да сыр бермеген бала бір кезде алыстан қарайған бірнәрсені көреді. Әкесі баласынан,
– балам анау қарайған не нәрсе? – деп сұрайды. Баласы да,
– түйе ғой әке, – деп жауап береді. Біраз уақыт өткен соң әкесі,
– балам анау қарайған не нәрсе? – деп тағы да сұрайды. Баласы да
– ол түйе ғой әке, – деп жауап береді. Осылайша сұрақ әкесі тарапынан бірнеше рет қайталанады. Өзі шаршап қалжыраған баласы шыдай алмай,
– ол түйе ғой, түйе, неге қайта қайта сұрай бересіз деп жекіп тастайды. Осы сәтте әкесі де қиқарланып,
– болды балам, мен жететін Меккеме жеттім, депті. Енді мені түсір, елге қайтам деп тұрып алыпты. Менің Меккем осы жерге дейін екен… Сен кішкентай кезіңде, тілің былдырлап енді шығып келе жатқанда «анау не, мынау не? – деген бір сұрақты мың рет қоятынсың, мен соған бәріне ерінбей жауап беретінмін. Сен менің үш сұрағыма шыдамадың. Ия әкенің парызын өтеу оңай емес екендігін ғибратты әрекетпен өмірлік сабағын берген екен.
Бала әкенің қадірін түсініп, қадірлеп, әр сөзіне құлақ асып, ақ батасын алуға тырысуы қажет. Перзент қандай биік белестерді бағындырып, қандай атақ даңққа жетсе де, ата-анасының алдында соншалықты кішіпейіл болуы қажет.
Бірде қарт Құнанбай баласы Абайды шақырып: «Балам, сен әкеңе жете туғансың ба, өте туғансың ба?» – деп сұрайды. Сонда Абай: «Әке, мен өте туғанмын, өйткені мен ақын болдым», – деген екен. Аз ғана ойланған дана Құнанбай: «Жоқ, сен маған жете тудың. Өте туу үшін Абай секілді бала тәрбиелей алуың керек», – деп жауап қатқан деседі.
Иә, дінімізде де, халық дәстүрінде де шаңырақтың тірегі, отбасының асыраушысы, үйдің берекесі деп танылған әкенің орны қашан да үлкен.
Дайындаған – Тұрар ТҮГЕЛҰЛЫ
