Үйленудің маңыздылығы көбею, яғни ұрпақтың жалғасуын қамтамасыз ету. Жаратылыс заңдылығының жалпы сипаты ретінде, үйленген ерлі-зайыптылардың басты мақсаттарының бірі – ұрпақ сүю болып табылады. Түрлі денсаулық мәселелері, әлеуметтік-экономикалық шарттар немесе табиғаттың әсері, әке-шешенің қалауы да, бала санын белгілеуде әсері болуы мүмкін. Яғни, осы орайда жүктіліктің алдын алу шараларын қолдануына рұқсат етілген [1].
Жүктіліктің алдын алу, әдіс-шараларын жасау, яғни «азл» жасауға діни тұрғысынан рұқсат етілген амалдардың, әрі ешқандай да бір кедергісі жоқ. Жүктіліктің алдын алу шарасы, жүкті болудың алдын-алатын әдіс. Әйтпесе көтеріп қалғанды алып тастау емес. Бұндай болған жағдайда «түсік» мәселесі сөз болады.
Жүктіліктің алдын алудың мерзіміне және түріне ерлі-зайыптылардың бірге шешім қабылдағандары абзал. Алайда, адамдардың көбею қабілетін толығымен тоқтату (sterilizasyon – жатырын алдыру) шариғат рұқсат етпеген амалдардың бірі. Мәселен, медициналық тұрғыдан жұмыртқа жолдарының жабылуы немесе ер кісінің ұрық беру қабілетінің тоқтатылуы іспеттес. Өйткені, бұл амал пенденің жаратылысын өзгертіп бұзу мағынасына келеді.
Қолданатын әдіс-тәсілдер ұзақ уақытқа созылмалы рухани немесе дене ауруларына әкеліп соқпайтынына сенімді болу керек. Сонымен қатар, жатырға бір апарат орналастыру не болмаса жұмыртқаларға дәрі егу, ерлі-зайыптының бұндай әрекеттерін сырттан үшінші бір адамның хабары болатындай әдіс-тәсілдерге жүгіну дұрыс әрекет болып табылмайды.
Қазіргі таңда, басым көпшілік ерлі-зайыптылар тарапынан қолданылып жүрген «спираль» секілді нәрсемен жүктіліктің алдын алғанмен кейде ұрықтануды тоқтата алмай, нәтижеде жатырда пайда болған зиготаның бөлшектеніп түсуіне себеп болған жағдайларда «спираль»-ды қолдануға тиым салады. Жатыр ішінде құрал пайдалану қауіпті әрі қатерлі дертке шалдығуы әбден мүмкін. Алайда, денсаулығына бір зияны болмаған жағдайларда рұқсат етілген.
Дей тұрғанмен, бір елдің күші мен дамуына, мәдениеті мен өркениетіне сол елдің әлеуетінің көптігі көп әсер етуде. «Қазақ елінің болашағы жастардың қолында» деген елбасымыздың сөзіне орай, біз қазақтардың санының көп болып, болашағымызға сеніммен қарай білуіміз қажет. Бұл әр қазақтың арманы. Елімізде төрт балалы жанұяларға «көп балалы отбасы» деген мәртебе беріп, келер жылдан бастап мемлекетіміз тарапынан қаржылай көмек берілетінін ескергеніміз абзал.
Сөз соңын ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с) мына бір хадисімен тамамдағымыз келеді: “Үйленіңдер, көбейіңдер, мен сендердің көптіктеріңмен қиямет күні басқа үмбеттерге мақтанамын”[2];
“Жақсы көретін әрі жиі туатын әйелдерге үйленіңдер! Расында, мен (Қиямет күні) басқа үмметтердің алдында сендердің көптігімен мақтанамын!” [3], – деп бала-шағалы болуға және көбеюге шақырған.
Бердалиев Исатай
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
[1] Ахмет Яман, исламдағы жанұя құқығы, б.145.
[2] Ибн Мажә, “Неке”, 1.
[3] Әбу Дәуд, “Неке”, 3; Мүснәт, III, 159; қараңыз. Ибн Мажә, “Неке”, 7.
