Жастар – қоғамның ең белсенді, жаңашыл әрі болашағын айқындайтын буын. Олар – ұлттың үміті, мемлекеттің қозғаушы күші. Алайда, қазіргі заманның ғаламдану және цифрлық дәуірінде жастардың санасына әртүрлі идеологиялық ағымдар мен жалған дүниетанымдық ұғымдардың ықпалы күшейіп келеді. Әсіресе, радикализмнің жастар арасында таралуы – қоғамның тұрақтылығына қауіп төндірері сөзсіз. Бұл құбылыс тек еліміз үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін өзекті мәселеге айналды. Сондықтан да радикализмнің табиғатын терең түсініп, оның алдын алудың тиімді жолдарын іздестіру – кезек күттірмейтін міндет.
Радикализм – белгілі бір діни, саяси немесе әлеуметтік көзқарастарды шектен тыс қолдап, өз идеяларын күштеп енгізуді көздейтін идеология. Бұл ұғымның жастарға әсер етуінің бірнеше себептері бар.
Біріншісі, Рухани ізденіс және бос кеңістік. Жасөспірімдер өмірдің мәнін іздеуге, өзін-өзі тануға ұмтылады. Егер бұл ізденістер дұрыс бағытталмаса, олар радикалдық идеялардың ықпалына түсіп қалуы мүмкін.
Екіншісі, Әлеуметтік әділетсіздік сезімі. Қоғамда экономикалық теңсіздік, жұмыссыздық немесе әлеуметтік шеттетілу мәселелері жастардың радикалдық қозғалыстарға қосылуына себеп болуы ықтимал.
Үшіншісі, Ақпараттық қауіп. Интернет пен әлеуметтік желілерде радикалдық идеологияны насихаттайтын контенттің таралуы жастарға қолжетімді әрі тартымды болып көрінуі мүмкін.
Жастардың радикалдық идеяларға бой алдыруы олардың дүниетанымына, мінез-құлқына, қоғамдағы орнына теріс ықпал етеді. Бұл үрдіс қоғам үшін қауіпті салдарға әкелуі мүмкін.
Жастарды радикалдық идеялардың ықпалынан қорғау – кешенді және жүйелі шараларды қажет етеді. Бұл мәселеде отбасы, білім беру, мемлекет және қоғам өзара тығыз байланыста әрекет етуі тиіс.
Біріншіден, Отбасы тәрбиесінің маңызы зор. Себебі отбасы – баланың алғашқы тәлім-тәрбие алатын ордасы. Ата-аналар балаларымен ашық әңгімелесіп, олардың мәселелеріне көңіл бөлуі қажет. Тәрбие процесінде ұлттық және рухани құндылықтарға ерекше мән берген жөн.
Екіншіден, Білім беру жүйесінің рөлі маңызды. Сыни ойлау дағдыларын қалыптастыру бойынша жастарды жалған ақпаратты ажырата білуге және өзіндік пікір қалыптастыруға үйрету маңызды.
– Патриоттық тәрбие бойынша мектептер мен жоғары оқу орындарында елжандылық пен рухани құндылықтарды насихаттайтын іс-шараларды көбейту қажет.
Сонымен қатар дінтану білімінің сапасын арттыру бойынша жастарға діннің бейбітшілікке, сүйіспеншілікке негізделген негізгі қағидаттарын түсіндірген абзал.
Үшіншіден, Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қажет. Интернет кеңістігінде радикалдық идеяларды насихаттайтын сайттар мен әлеуметтік желі парақшаларын анықтап, олардың таралуына тосқауыл қою қажет. Сонымен қатар жастарға ақпараттық мәдениетті үйрету маңызды.
Төртіншіден, жастардың бос уақытын ұйымдастыру керек. Бұл бағытта әртүрлі мәдени, спорттық және қоғамдық шараларды ұйымдастыру арқылы жастарды пайдалы істерге тарту қажет. Сондай-ақ еріктілер қозғалысы мен әлеуметтік жобалар жастарды қоғамның дамуына үлес қосуға ынталандырады.
Радикализм – жастардың жарқын болашағына, елдің тұрақтылығы мен бірлігіне қауіп төндіретін күрделі құбылыс. Оған қарсы күрес тек мемлекеттік деңгейде емес, бүкіл қоғамның бірлескен әрекетін талап етеді. Отбасы, білім беру жүйесі, ақпараттық қауіпсіздік, қоғамдық ұйымдар және мемлекет тарапынан үйлесімді жұмыс жасалған жағдайда ғана радикализмнің алдын алуға болады. Жастарды рухани, интеллектуалдық және әлеуметтік тұрғыдан қолдау – олардың саналы азамат болып қалыптасуына ықпал ететін басты шарт. Болашағымыздың жарқын болуы үшін жастарымызды радикалдық идеялардан қорғау – әрқайсымыздың азаматтық міндетіміз.
Мадияр ПІРІМҚҰЛҰЛЫ,
Алматы облысының бас имамы
Мұнара газеті, №3
