Кеше Астанада Мәдениет және ақпарат министрлігінің тапсырысымен Қазақстандық қоғамдық даму институты Отбасы және гендерлік саясат саласындағы зерттеулер орталығы әзірлеген «Қазақстан Республикасындағы отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу туралы» ұлттық баяндаманың таныстырылымы өтті.
Бұл іс-шара Біріккен Ұлттар Ұйымының «Зорлық-зомбылықсыз 16 күн» халықаралық науқанының басталуымен орайластырылып отыр. Айта кетсек, аталған науқан 25 қарашадан 10 желтоқсанға дейін жалғаспақ. Тұрмыстық зомбылықты түп-тамырымен жоюға бағытталған бастамаға Қазақ елі де үлесін қосып келеді.
Баяндама таныстырылымында сөз сөйлеген Мәдениет және ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов БҰҰ бастамасымен жүзеге асып жатқан биылғы науқанның тақырыбы әйелдер мен қыздарға қатысты цифрлық зорлық-зомбылыққа қарсы күресте күш біріктіруге арналғанын айтты. Осы орайда республикамызда бес жүзге тарта іс-шара жоспарланғанын, оның ішінде ақпараттық-ағартушылық жұмыстар, семинарлар, маман кеңестері, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың алдын алу мен жәбірленушілерге қолдау көрсетуге бағытталған қоғамдық әрі жастар бастамалары бар екенін тілге тиек етті.
«Біздің басты мақсатымыз – әрбір баланың, әр адамның отбасында және қоғамда өзін қауіпсіз сезінуі. Зорлық-зомбылықтың алдын алу тек заңнамамен немесе қызметтермен шектелмейді, ол тұлғалар арасында өзара құрмет пен қолдау мәдениетін қалыптастыруды талап етеді» деді ол.
Е.Кочетовтің айтуынша, ұлттық баяндама Мәдениет және ақпарат министрлігінің тапсырысымен жылына екі рет әзірленеді. Оның негізгі мақсаты – еліміздегі отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесін терең зерттеп, оны шешуге арналған нақты тәжірибелік ұсыныстар әзірлеу.
«Ұлттық баяндама өңірлердегі жағдайды объективті бағалауға, саясаттың тиімділігін анықтауға және қандай бағыттарды күшейту қажеттігін айқындауға мүмкіндік береді. Ол қабылданатын шаралардың қоғамның шынайы қажеттіліктеріне сай болуын қамтамасыз ететін негізгі аналитикалық құрал. Баяндамадағы деректер сарапшылар қауымдастығы мен мемлекеттік органдар тарапынан кеңінен пайдаланылады, ал баяндама ұсынымдары стратегиялық және нормативтік құжаттарды әзірлеуде ескеріледі» деді вице-министр.
Е.Кочетов былтыр елімізде заңнамаға өзгерістер енгізіліп, тұрмыстық зомбылыққа қатысты кейбір әкімшілік құқық бұзушылықтар қылмыстық құқық бұзушылық санатына ауыстырылғанын, содан бері оң үрдістер байқалып отырғанын жеткізді. Отбасын қолдау орталықтарының саны үш есеге көбейіп, 33-тен 131-ге дейін артқан. Жыл басынан бері бұл орталықтарға 44,5 мыңнан аса өтінім келіп түскен. Оның ішінен 20 мың отбасы құқықтық, психологиялық, әлеуметтік кеңес алса, 15,4 мың отбасы кешенді қадағалауда жүр.
«Ұлттық баяндама мәліметтеріне сүйенсек, қоғамда әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау бағытында оң өзгеріс бар. Мұндай көзқарастағы адамдар саны кейінгі екі жылда 8 пайызға артып отыр» деді ол.
Айта кетсек, ұлттық баяндама төрт аналитикалық блоктан тұрады: қазіргі жағдайды бағалау, зорлық-зомбылықтың жасырын түрлерін талдау, қолданыстағы шаралардың және профилактикалық тәжірибелердің тиімділігіне шолу. Зерттеу әлеуметтанулық сауалнама деректеріне, ресми статистикаларға және сараптамалық бағалауға негізделген.
ҚҚДИ басшысы Жұлдызай Ысқақова баяндаманың отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық саласындағы ахуалды талдауға арналған маңызды құрал екенін және оның зорлық-зомбылықтан қорғау жүйесін жетілдіруге арналған шешімдерді айқындауға негіз болатынын атап өтті. Сондай-ақ азаматтардың, әсіресе әйелдер мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мемлекет саясатының басым бағыттарының бірі екенін де тілге тиек етті.
Жиын барысында өзге де қатысушылар сөз алып, отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған мемлекет саясатын одан әрі жетілдіру жөніндегі ұсыныстарын ортаға салды.
Ескендір ЗҰЛҚАРНАЙ
