Бүгінде әлемдегі діни экстремизм және терроризм қаупі әрбір мемлекет үшін өте өткір мәселе. Арандатушылар, арбаушылар әдістері мен тактикаларын жетілдіріп, негізгі нысан ретінде жастарды, діни білім деңгейі төмен және әлеуметтік жағынан осал топтарды таңдауда. Әсіресе, олар үшін әлеуметтік желілер мен мессенджерлер негізгі алаңға айналуда.
Арбау әдістері өте күрделі болуы мүмкін: діни мазмұнында әділдікті, теңдікті, таза сенім жолындағы күресті насихаттау арқылы топқа тартып, кейін зорлық-зомбылыққа, алауыздыққа және теріс діни қағидатқа жетелейді. Сондықтан әрбіріміз діни арбаушыларды уақытында тауып, олардың әдістеріне қарсы тұрып, алдын ала сақтанудың жолдарын білуіміз қажет.
Арбаушыларды танудың әдістері:
- діни мазмұнында алауыздыққа, зорлыққа, төзбеушілікке бастайтын әдістер кездессе, негізгі қағидаттардан ауытқып, «шынайы мұсылман деген – тек біз», «дәл енді әділдіктің уақыты келді» деген сынды үндеулер пайда болуы;
- шет мемлекеттердегі топқа, соғысқа аттануға, жиһадқа шақыру – әдетте бұл әдіс діни фанатизмге негізделеді;
- материалдық пайда, жайлы өмір, әділдік пен теңдік уәделері арқылы топқа тарту – арбаушы материалдық жетістік береді деген сылтау айтып, алаңдатушы топқа әкелуге тырысқан кезде;
- жеке кездесулерге, топқа кіруге мәжбүрлеу, құпиялықты сақтау деген сылтау айту – топқа кіруді құпиялап, басқаларға айтпа деген әдіс;
- діни әдебиет мазмұнында зорлық-зомбылыққа, алауыздыққа негізделген қағидаттардың кездесуі – мазмұнында экстремизмді насихаттау кездессе;
- сенімге кіріп, әрбір сұхбаттасушының әлсіз тұсын тауып, сонымен ойнау – арбаушының психологиялық әдістерді пайдалануы;
Қорғану жолдары:
- Әлеуметтік желілерде және мессенджерлерде діни мазмұндағы күдікті топқа жазылып, сұхбатқа түсуден аулақ болуы қажет;
- Егер сізге белгісіз топтар алаңдатушы мазмұнда хабарлама жіберсе, оларды қабылдамай, дереу блоктау;
- Арбау әдістері жайлы білімді арттыру – ата-ана, ұстаз, психолог және теологтардың кездесулерінде тақырыпты қозғап, алдын ала әдістерді үйрену;
- Егер діни мазмұнында экстремизмді насихаттайтын топқа енді деген күдігің пайда болса, дереу құзіретті органдарға (құқық қорғау органына, Дін істері басқармасы) хабарлап, көмек сұрау;
- Арбау қаупі жайлы туыстар, достар және әріптестер арасында мәліметтерді бөлісіп, алдын ала сақтық шараларын үйрету;
- Ағарту жұмыстарын өткізу арқылы діни сауатты арттыру, әрбір жеткіншекті теріс топтардың жетегінде кетуден сақтау;
Болашағымыздың кепілі – рухани тыныштық, ұлттық бірлік және дінаралық келісім. Әлеуметтік желілерде және мессенджерлерде кездесетін теріс топтардың жетегінде кетпеу үшін әрбіріміз білімді, парасатты және сақ болуы қажет. Арбау әдістеріне қарсы тұрып, ұлттық және діни құндылықтарымызды сақтау арқылы ғана экстремизм қаупінен қорғана аламыз. Сол себептен де әрбір отбасы, әрбір ұстаз, әрбір діни қызметкер және әрбір мемлекетшіл азамат рухани құндылықтарды сақтау жолындағы жұмыстарда белсенді болуы қажет. Қазақ халқының тарихындағы әдет-ғұрыптары, дәстүрлі діни қағидаттары және адамгершілік қағидаттары – халқымыздың рухани негізі. Сондықтан да олардың сақталуына, кейінгі ұрпаққа таза қалпында жетуіне атсалысу – әрқайсымыздың борышымыз болуы қажет.
Діни экстремизмге қарсы тұрып, алауыздыққа жол бермегенде ғана мемлекеттің тұрақтылығы, халқының тыныштығы, ұлттық бірлігінің беріктігі сақталады. Рухани білімді арттырып, парасатты таңдаулы жолға бағыттау арқылы ғана зорлық-зомбылыққа негізделген теріс әдістерге тойтарыс бере аламыз. Әрбіріміз ұлттық және діни құндылықтарды қорғаушы, тыныштықты сақтау жолындағы ізгі бастаманың белсенді қатысушы болуымыз қажет. Сонда ғана халқымыздың келешегі баянды, мемлекетіміз гүлдене береді.
Нұрсұлтан ӘЗБЕРГЕНОВ,
Республикалық АТТ мүшесі, теолог
