Сомали мемлекеті Мысырға қарап тұрған кез болатын. Сол жерде дүниеге келгенүмбеттің болашақ ғалымы Салих әл-Жағфари (р.а.) әкесі, аталары сияқты ғылымға өте ынтызар еді.
Ол бала күнінде-ақ Құранды жаттап алады. Бұл жердің заңы бойынша жастарды ерте үйлендіретін. Сондықтан жастайынан бала-шағалы болады.
Бір күні Каирден бір адам имам Нәуәидің «Сахих Муслимге» жазған шархының бірінші томын алып келеді. Салих әл-Жағфари (р.а.) оны сұрап алып, оқуға кіріседі.
Түсінде марқұм болған атақты ғалым Әбдуләли әл-Идрисиді (р.а.) көреді. Ол оған: «Балам,ілімді кітаптардан емес, ілім иелерінен алу керек» деп айтады.
Оянған соң әке-шешесі, отбасы, туыстарымен қоштасып, ілім жолына аттанады. Түйесіне мініп, талай жерді басып өтіп, Мысыр астанасы Каирге келіп, әл-Азһар университетінің мешітіне кіріпті. Сол жерде ілім үйреніп, ғалым болып, мешіттің имамы болып тағайындалады.
Сол мешіттен 1929 жылдан 1979 жылы қайтыс болғанына дейін, қажылыққа барудан басқа мақсатта 50 жыл бойы шықпаған екен.
Аталған кезеңдерде мешітте төрт мәзһабтың отыратын бұрыштары болыпты. Имам Салих әл-Жағфари (р.а.) өзі ұстанған мәлики мәзһабы бұрышынан, өзіне арнап, ағаштан ені мен ұзындығы екі метрден аспайтын кішкентай бөлме жасап алады. Ішінде төсегі мен шәйнегі, кітаптары ғана болыпты.
Өзі өте тақуа адам болып, түндерін құлшылықпен, күндерін оразамен өткізіп, өте аз тамақ – нан мен ірімшікті ғана місе тұтқан деседі.
Жұма намазынан кейін шейх Салих әл-Жағфаридың (р.а.) уағызын тыңдау үшін министрлерден бастап, қарапайым адамға дейін жиналған халық мешітке сыймай қалатын көрінеді. Мысырдың әр тарапынан байлар шейхқа хайыр-ихсандарын әкелсе, ғалым бұл ақшаға маталар сатып алып, кедейлерге таратушы еді.
Пайғамбарымызға (с.а.с.) деген махаббаты соншалықты, әрдайым Оны (с.а.с.) түсінде көретін болыпты. Мешіттен шыққанда, тек Алла үйі – Бейтолланы тәуәп етіп, Пайғамбарымызды(с.а.с.) зиярат ету үшін 27 рет үлкен қажылыққа, көптеген мәрте кіші қажылыққа ғана барыпты.
Елу жыл бойы мешітте имамдық қызмет етсе де, мешіттен бір тиын да имамақы қызметіне еңбек алмапты. Осы жылдар ішінде қаншама ғалымдарды, шәкірттерді оқытып шығарыпты.
Осынша жыл бойы иғтикафта болып, дінге, ғылымға қызмет ету екінің бірінің қолынан келе ме десеңізші? Бұл үшін шынайы сенім мен ерекше ықылас керек екені ақиқат.
Абай хакім бабамыз: «Ондай болмақ қайда деп, айтпа ғылым сүйсеңіз» деп айтқандай, бізге келсек, болмасақ та, ұқсап бағу жолы бар. Алла Тағала осындай дініміздің тіректері болған ғалымдарға, бабаларымызға разы болғай!
Қуат ҚАБДОЛДА
