Сұрақ: Намаза оқымаса да, адамгершілігі айрықша жандар аз емес. Олардың Аллаға жасаған дұғасы қабыл бола ма?
Жауап: Жалпы «дұға» дегеніміз – Жаратушыдан сұрау, Оған мінажат ету, жалбарыну дегенді білдіреді. Бұл – пенде мен Құдайдың арасындағы жасырын байланыс. Сондықтан да «сенің дұғаң қабыл болды», «сенің дұғаң қабыл болған жоқ» немесе «сенің жасаған құлшылығың қабыл», «сенің құлшылығың қабыл болмады» деп ешкім дөп басып айта алмайды. Бұл – Аллаға тән ғайып дүние.
Бірақ, исламда хадистерге негізделіп келген хабарларда дұғасы қабыл болатын бірнеше кісі туралы айтылады. Мысалы, Әбу Һурайра (р.а.) Алла елшісінің (с.ғ.с.) былай дегені жайында айтады: «Үш дұғаның қабыл болатынына күмән жоқ: жәбір көрушінің дұғасы, жолаушының дұғасы және ата-ананың баласы үшін жасаған дұғасы» (Әбу Дәуіт, Термези).
Бұл хадистің мақсаты – аталған үш кісіден басқа адамның дұғасы қабыл болмайды деген сөз емес. Бәлкім, дұға жасаған уақытта шынайы ниет пен ықылас қажеттігін көрсеткендей. Әдетте адам баласы әсіресе осы үш жағдайда ерекше ықыласпен дұға жасайтыны мәлім.
Бұған қоса пайғамбардың (с.ғ.с.) жалпы адамдарға қалай жасаса, дұғасы қабыл болуы мүмкін және дұға қабыл болуы үшін не істеген дұрыс екені туралы айтып кеткен әдіс пен тәсілдері бар.
Мысалы дұғаның әдептері, дұғаның қабыл болуының басты уақыттары, дұғаның қабыл болуының шарттары, дұғаның қабыл болуына басты кедергілері және сол сияқты т.б. бар. Егер жұмыр басты пенде сол айтылғандарға амал еткен болса, онда дұғасы қабыл болу ықтималдылығы жоғары. Бұл туралы арнайы кітапшалар мен материалдар да бар. Солардан оқып, біраз мәлімет алуға болады.
Жалғас САДУАХАСҰЛЫ
