«Ғұсыл құйынбай берген асың арам!», «Күйіп кеткен, не піспей қалған асың арам!» сөздерінің мағынасы

Ислам шариғатында дәретсіз орындауға болмайтын құлшылықтардың бәрі ғұсылсыз атқаруға тиым салынады. Олар: намаз және оған ұқсайтын тиләуат сәждесі, шүкір сәждесі, жаназа намазы, Қағбаны тауап ету. Сонымен қатар: Құран кітабы, құран аяттары жазылған нәрселер, құран аяттарымен безендірілген қабырға мен жиектемелерді ғұсылсыз ұстауға тиым салынады. Әйел баласының ғұсылсыз үй тірліктерін жасауына ешқандай кедергі жоқ. Ғұсылсыздық мұсылман баласын лас қылмайды. Бұған Әбу Хурайрадан жеткен мына хадис дәлел. Ол жүніп күйде Мәдинаға қарай бара жатқан кезде Пайғамбарымызды (с.а.с.) көріп, бұрылып кетеді де ғұсыл алып келеді. Пайғамбаррымыз одан қайда кетіп қалғанын сұраған кезде ол: «Уа, Алланың елшісі мен жүніп болғандықтан жаныңызда отырғым келмеді»,– дейді. Сонда Пайғамбарымыз: «Субханналла, мқсылман таза емес бола алмайды»,– деген. (Бухари, Муслим). Тамақ ішіп-жей алады. Алайда, жүніп болған жағдайда жатар кезде жоқ дегенде намазға дәрет алған секілді тазаланып жату қажет. Осыған қатысты Айша анамыз: «Алланың елшісі жүніп кезінде тамақ ішкісі немесе ұйықтағысы келсе намазға дәрет алғандай дәрет алатын»,– деген. (Муслим). Тазалықты сақтау үшін қолды жақсылап жуып, ауызды шайып тамақ жей алады және істей алады. Алайда, бұл – мәкрух. Бірақ, мұсылман баласы намаз оқу қажет болғандықтан намаздың уақыты өтпей тұрып ғұсыл құйынуы тиіс. Сондықтан ғұсылды кешіктірмеу керек. Ал, күйген асты жеуге байланысты ислам ғұламалары түрлі көзқарас білдірген. Мәлики мәзхабының кейінгі ғалымы Мұхаммад Маулуд Шанқити «рахма» кітабында Дусуқи жайлы әнгімелесінде: «нақтысы күйген нанды жеу харам» деген. Ал кейбір ғалымдар «мәкруһ» деген. Сондай-ақ «әл-Қасрия»-да Ибн Һилал жайлы айтылған әнгімеде: науқастануға, тіпті көз жұмуға жетелейтіндігіне нақты көз жеткізбеген жағдайда жеуге болады. Ал егер оның зиянының тиетініне нақты көз жеткізсе мәкруһ делінген. Олай болса, бұл мәселедегі қайшылық күйген астың адамға зияндылығына байланысты болып отыр. Асылында күйген ас адал. Алайда күйген астың адамға зиянды болатындығына көз жеткізсе немесе ойласа онда оны жеу харам. Пайғамбарымыздың (с.а.с.) «өзгеге де өзіңе де зияны тимесін» деген қағидасы осыған дәлел. Күйген ас жайлы Пайғамбарымыздан (с.а.с.) ешқандай нақты риуаят жетпеген. Тек жеткені Аллаһ елшісі (с.а.с.) қазанның түбіндегіні жегенді ұнатқандығы бар. Мұхаммад Маулуд әш-Шанқити жеп ішу әдептілігі кітабында: Пайғамбардың таңдағанын таңда, жеп ішуде де, қазанның түбіндегі асты жегені секілді» деген сөзі бар. Көріп отырғанымыздай сіз қойған сұраққа қатысты Құран кәрімде нақты үкім жоқ. Алайда, бұл шариғаттың ұнамсыз деп тапқан нәрсесінің өзіненен сақтануды дәстүрге айналдырған, тақуалыққа ерекше мән берген түсініктің жемісі болса керек.