Сұрақ: Хадисте аты аталған «Жайхун» мен «Сейхун» қандай өзендер?
Жауап: Құран мен хадистерде аспан әлемі, жер әлемі, теңіз, өзендер, жаңбыр, бұлақтар, т.б. табиғат жайлы баяндалған хабарлар көп. Бірі Алланың құдіретін көрсетсе, бірі қасиеті мен берекесін баяндайды.
Пайғамбарымыз (с.а.у) хадисінде: «Сайхун, Жайхун, Евфрат және Ніл – бәрі де жәннат өзендерінен» деген мәтін баяндалған. Дін саласындағы исламтанушы ғалымдар хадистің мазмұнын зерттеп Сайхунді (Сырдария) десе, Жайхунды (Әмудария) өзендері екендігін айтқан.
Сол орта ғасырда тарихи атауы берілген Мауераннахр (екі өзен арты) өзендері – Сырдария мен Әмудария аумағы. Жәннат өзендері дегендегі мақсат Алланың ерекше береке, құнарлылығы мен молшылығы, өзен аумағы жерлерінен көптеген тақуа, ғұлама-ғалымдар мекеніне ишара деген ғалымдардың пікірлері кездеседі.
Орта ғасырлық тарихи кезеңге үңілсек, мауераннахр өңірінен көптеген дін, медицина, математика, т.б. ғылым салаларының иелері шыққаны белгілі. Сонымен Алланың ризашылығына бөленетін тақуалар, ғалымдар, т.б. екендігі белгілі. Ал, Алланың ризашылығы, кеңшілігі адамды екі дүниенің бақытына жетелейді екен.
Икрам АЙТАЕВ







