Сұрақ: Исламда қарыз алу мен берудің ережелері бар ма?
Жауап: Бұрын адамдар өзара қарыз алып, қарыз беріп, өз қажеттіліктерін өтейтін. Сөз жүзінде келісім болып, аманатқа қиянат болмайтын. Қазіргі таңда аманат деген дүниені ұмытып, алған қарыздарын қайтармай, адамдар арасында өкпе-реніш, сенімсіздік, қарым-қатынастың бұзылуы сияқты келеңсіз жайттар жиі орын алады.
Исламда қарыздың жауапкершілік жүгі ауыр. Жаназа рәсімінің өзінде марқұмның дүниедегі қарызы сұралады. Қарызы болса, оның артында қалған дүниесінен беріледі, болмаса жақындары мойнына алады.
Ең абзалы, шамаға қарай әрекет еткені дұрыс. Пайғамбарымыз (с.а.у.) хадисінде: «Мүміннің жаны оны өтегенге дейін қарызымен байлаулы болады», – деген.
Заманның талабы – қарыз беруші мен оны алушы өзара алыс-берісті заңды қағазға түсіріп, жазғаны абзал. Мұндай амалды Исламның өзі құптайды. «Бақара» сүресі, 282-аятында: «Уа, иман келтіргендер! Егер белгілі бір мерзімге дейін бір-біріңе қарыз бергенде, оны жазып қойыңдар…» деген.
Икрам АЙТАЕВ
