Сұрақ: Кісі қайтқанда «Иманды болсын» деп айту дұрыс па?
Жауап: «Иман» сөзінің ауқымы өте үлкен. Жалпы иман шарттарынан бөлек, адамгершік, ізгілік, кемелдік, т.б. мағыналарды да қамтиды.
Адам өмірінде қуаныш пен қайғы бірдей жүреді. Қазалы үйге көңіл айтудың салт-дәстүрде өзіндік орны бар. Адам қазалы үйге барғанда «қайғыңызға ортақпыз!», «ол кісі үшін дұғада боламыз!», «жатқан жері жайлы болсын!», «иманы жолдас болсын!», «иманы саламат болсын!», «Алланың шапағатына бөленсін!», «алдынан жарылқасын!», «қалған ғұмырын бала-шағасына берсін!», «өлгеннің соңынан өлмек жоқ, өлгенге қайтып келмек жоқ», «арты қайырлы болсын, қалғанына өмір берсін!», «Алла сабыр берсін!», «өмірден өткен жан иманды болсын, топырағы торқа, жатқан жері жайлы болсын!», «амал дәптері оң жағынан ашылсын!» деген сөздер арқылы жабырқаулы жанның қайғысын бөлісіп, көңілін аулауға тырысқан.
«Иманды» сөзі адамгершілік қасиеттері жоғары, жүрегі таза, адал, әділ және Аллаға сенетін адамды сипаттау үшін қолданады. Сондай-ақ, «иманды болсын», «иманы жолдас болсын», «иманы серік болсын» деген сөздер істеген жақсылығы, ізгі амалдары жарылқасын, Алланың алдында жүзі жарық болсын деген мақсатта айтылады. Ондай сөздерді бұрмалауға негіз жоқ.
Араб тілінен енген «иман» т.б. сөздердің, сөйлемдердің тек тура мағынасында қабылдау, яғни астарлы, ауыспалы немесе бейнелі мағыналарын ескермей дәлме-дәл түсіну дұрыс емес.
Икрам АЙТАЕВ
