Толеранттылық, яғни төзімділік – адамзат тарихында маңызды әлеуметтік құндылық. Ол әртүрлі мәдениеттер, діндер, нәсілдер мен көзқарастар арасындағы түсіністік пен сыйластықты нығайтады. Толеранттылықтың қоғамдағы рөлі ерекше, себебі ол қақтығыстардың алдын алып, үйлесімді өмір сүруді қамтамасыз етеді.
Толеранттылықтың негізгі қағидаттары – құрмет, түсіністік және қабылдау. Әр адамның өз пікірін білдіруге құқығы бар, бірақ басқаларды тыңдауға, оларды түсінуге және сыйлауға да міндетті. Бұл адамның жеке қасиеттерін бағалаумен қатар, оның мәдениетін, дәстүрлерін де қабылдауды білдіреді.
Қоғамдағы толеранттылықтың рөлі:
- Қақтығыстарды болдырмау: толеранттылық қоғамдағы түрлі көзқарастар мен сенімдер арасындағы шиеленістерді азайтады. Адамдар өзара түсіністікпен қараған кезде, күрделі мәселелерді шешу оңайырақ болады.
- Әлеуметтік тұрақтылық: төзімді қоғамда адамдар арасындағы байланысты нығайту, әлеуметтік интеграцияны арттыру мүмкіндігі жоғары. Бұл өз кезегінде, тұрақты экономикалық және саяси даму үшін маңызды.
- Мәдени әралуандылық: толеранттылық әртүрлі мәдениеттер мен дәстүрлердің дамуына жағдай жасайды. Бұл қоғамның байлығын арттырып, адамдардың шығармашылығын өркендетеді.
Толеранттылықты арттыру қазіргі таңда маңызды болып отыр. Себебі өзгенің сеніміне, ұстанымына төзімді болу, түсіністікпен қарау қазір қоғамға қажетті тетіктердің бірі. Осы ұғымның жоқтығынан немесе аздығынан қазір адамдар арасында зұлымдық, жауыздық көбеюде. Сондықтан қоғамда толеранттылықтың рөлін арттыру керек. Ал ол үшін оны насихаттау маңызды.
Толеранттылықты насихаттау үшін:
- Білім беру: мектептер мен университеттерде толеранттылыққа бағытталған бағдарламалар енгізу.
- Қоғамдық жобалар: әртүрлі мәдениеттерді таныстыруға арналған жобалар мен іс-шаралар ұйымдастыру.
- Жеке үлгі: әр азаматтың өз әрекеттерімен толеранттылықты көрсетуі.
Толеранттылық – әлеуметтік дамудың негізі. Ол қоғамда бейбітшілік пен тұрақтылықты орнатуға көмектеседі. Біз әрқайсымыз толеранттылық қағидаттарын ұстана отырып, ортақ әлемді жақсарта аламыз. Төзімділік – бұл тек жеке қасиет емес, баршаға ортақ жауапкершілік.
Бақберген СӘРСЕНБАЙҰЛЫ,
Қызылорда облысы Дін істері
басқармасы ДМЗО КММ-нің
теолог маманы
