18 шілде. KAZISLAM – Бүгін Орталық коммуникациялар қызметінде қажылық науқаны жөнінде брифинг өтті. Оған ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі Дін істері комитетінің төрағасы Ержан Нүкежанов, ҚМДБ төрағасының бірінші орынбасары, наиб мүфти Наурызбай Тағанұлы мен «Әзірет Сұлтан» мешітінің ұстазы, исламтанушы Мақсатбек Қайырғалиев қатысып, БАҚ өкілдерінің бірқатар сауалдарына жауап берді.
Назарларыңызға аталмыш брифингтен фоторепортаж ұсынып отырмыз.
Қазақстаннан қанша адам қажылық сапарын жасаған?
Е.Нүкежанов: «Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, қажылыққа ниет етушілер саны жыл санап артып келеді. 1990-2019 жылдар аралығында Қазақстан азаматтарына Сауд Арабиясы тарапынан 56 635 қажылық квота бөлінген. Мысалы, 1990 жылы 50, 1991 жылы 74 квота бөлінген».
Қажылыққа баратындардың ең көбі қай өңірден?
Н.Тағанұлы: «Елімізде халық ең көп шоғырланған өңір – бәрімізге белгілі Түркістан облысы. Бұл өңірде 800-ден аса мешіт бар. Сондықтан, еліміз бойынша қажыға баратындардың ең көбі – осы Түркістан облысының тұрғындары.
Қажылыққа баратындардың орташа жасы нешеде?
Н.Тағанұлы: Қажылық – балиғат жасына жеткен әрбір мұсылман баласына парыз. Сол себепті қажылыққа баратын адамдардың жасына біздің тараптан да, Сауд Арабиясы Корольдігі тарапынан да шектеу жоқ. Өйткені, шариғаттың талабы солай. Дегенмен, кейде жасы келіп қалған қарияларымызға немесе сырқаты бар адамдарға толық емделіп кеткенше қажыға бармауға кеңес береміз.
Ал, негізінен қажылық сапарына баратын жандардың басым бөлігі 30-50 жас шамасында. Сондай-ақ, үлкенін сыйлаған көптеген азаматтарымыз ата-әжесі, әке-шешесінің қажыға барғанын қалап, оларға жолдама алып беріп жататын жағдайлар жиі кездеседі.
Қажылыққа кімдерге баруға тыйым салынған?
Н.Тағанұлы: Қажылыққа баруға өтінім берген азаматтарымыздың визасын қайтару деген бұған дейін кездеспепті. Әрине, қажылыққа баратын адам мұсылман болуы керек. Одан кейінгі әйелдерге қатысты тыйым бар. Яғни, әйел адам қажылық сапарына ниеттенсе онымен бірге күйеуі, ағасы немесе бауыры еріп баруы қажет. Шариғат бойынша әйел адамға қажыға жалғыз баруға болмайды.
Қажылыққа ниеттенген адамға қойылатын талаптар қандай?
М.Қайырғалиев: Қажылыққа ниеттенген адам екі нәрсені ескеруі тиіс. Біріншіден, оның қаражаты жеткілікті әрі денсаулығы жақсы болуы керек. Яғни, қажылыққа барып келе алатындай және отбасына қалдыратын артық қаражаты болуы керек. Екіншіден, қажылық сапарында атқаратын ғибадат түрлерін толықтай білуі тиіс.
Қорыта айтқанда, қажылыққа ниеттенген әрбір азамат материалдық жағынан да, рухани тұрғыдан да сапарға дайын болуы керек. Ал, аталмыш талаптарды орындауға жағдайы келмесе, келесі жылға дейін ақшасын жинап, білімін жетілдіргені жөн.
