БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Мьянманың Аракан штатындағы рохинджа мұсылмандарының жағдайының нашарлап бара жатқаны туралы хабарларға байланысты халықаралық қауымдастықты халықаралық құқық талаптарына сәйкес өз міндеттемелерін орындауға және нақты іс-қимыл жасауға шақырды.
БҰҰ Бас хатшысының ресми өкілі Стефан Дюжарриктің айтуынша, Гутерриш әлемдік қауымдастықты рохинджа мұсылмандарының жағдайына назар аударып, қажетті шаралар қабылдауға тағы да шақырған.
Дюжаррик Мьянмада, Бангладеште және жалпы аймақта рохинджа мұсылмандарының қауіпсіздік жағдайы одан әрі нашарлап, дағдарысты ұзақ мерзімді шешуге деген үміт әлсіреп бара жатқанын атап өтті.
Оның айтуынша, қаржыландырудың қысқаруы гуманитарлық көмек көрсету мүмкіндігіне кері әсерін тигізіп, адам құқықтарының бұзылуына алып келуде. Мьянмада рохинджа және басқа да қауымдастықтар қақтығыстар мен мәжбүрлі қоныс аударуға тап болып отыр.
«Қозғалыс еркіндігіне және гуманитарлық көмекке қол жеткізуге қойылған шектеулер сақталуда. Сонымен қатар жыл сайын жүздеген бейбіт тұрғын қаза табуда», – деді Дюжаррик.
Ол рохинджалардың ерікті түрде қамауға алынатынын және сексуалдық зорлық-зомбылыққа ұшырайтынын да атап өтті.
«Бас хатшы халықаралық құқық нормаларына, соның ішінде халықаралық гуманитарлық құқыққа, адам құқықтары жөніндегі халықаралық құқыққа және халықаралық көші-қон құқығына сәйкес бейбіт тұрғындарды қорғауға шақыруын тағы да қайталады», – деді БҰҰ өкілі.
Дюжарриктің айтуынша, Гутерриш Бангладеш пен басқа да мемлекеттердің рохинджа босқындарын қабылдауға дайын екенін құптап, Мьянмадан қашып келген адамдарға қалған мемлекеттерді де қорғау ұсынуға шақырды.
БҰҰ Бас хатшысы теңізде көптеген рохинджа мұсылмандарының қаза табуына алаңдаушылық білдіріп, аймақта іздеу-құтқару жұмыстарын жүргізу үшін мемлекеттерді өзара ынтымақтастық орнатуға шақырды.
Сонымен қатар ол Мьянмадағы дағдарысты жан-жақты саяси жолмен шешу үшін ұжымдық іс-қимыл жасауға үндеді.
«Рохинджа мұсылмандарының ерікті, қауіпсіз, лайықты әрі тұрақты түрде оралуына мүмкіндік беретін жағдай қалыптасқанға дейін Гутерриш халықаралық қауымдастықты гуманитарлық көмек көрсету, өмір сүруге қажетті жағдай жасау және өзін-өзі қамтамасыз ету мүмкіндіктерін қамтамасыз ету бағытындағы қолдауды жалғастыруға шақырады», – деді Дюжаррик.
Айта кетсек, 2012 жылы Мьянманың Аракан штатында буддистер мен мұсылмандар арасында қақтығыстар басталып, оның барысында мыңдаған адам, негізінен мұсылмандар қаза тапты. Жүздеген үй мен кәсіпкерлік нысан өртелді.
2017 жылғы 25 тамызда Аракандағы шекара бекеттеріне жасалған шабуылдарды сылтау еткен Мьянма армиясы мен буддистік ұлтшылдар жаппай зорлық-зомбылық науқанын бастады. БҰҰ мәліметінше, 2017 жылғы тамыздан бері қуғын-сүргін мен репрессиядан қашқан 900 мыңнан астам рохинджа мұсылманы Бангладешке босып кеткен.
Халықаралық құқық қорғау ұйымдары жүздеген ауылдың жойылғанын растайтын спутниктік суреттер жариялады.
БҰҰ мен халықаралық құқық қорғау ұйымдары рохинджа мұсылмандарына қарсы жасалған зорлық-зомбылықты «этникалық тазалау» немесе «геноцид» деп бағалайды.
