Бір кеште бір адам жарына сенімді дауыспен былай деді:
— Ертең жаңбыр жауса, үйде боламын. Ал жаумаса, егістікке барып, жер жыртамын.
Жары байыппен:
— Отағасы, «иншалла» деп айтыңыз… — деді.
Ер адам бұған мән бермей:
— Мұнда қандай «иншалла» бар? Екі-ақ мүмкіндік тұр ғой: не жаңбыр жауады, не жаумайды. Жауынса — үйдемін, жаумаса — түздемін! — деп кесіп айтты.
Жары тағы да ескертті:
— Тағдырдың қалай шешілетінін біз емес, Алла біледі. «Иншалла» деу — соны мойындау…
Бірақ ер адам қасарысып, бұл сөзді айтуға көнбеді.
Таң атты. Аспан ашық, күн нұрлы. Ер адам еш күмәнсіз жолға шықты. Бірақ адам жоспарлағанмен, тағдырдың өз үкімі бар…
Сол түні бір қылмыс жасалып, кінәлі жан-жақтан іздестіріліп жатқан еді. Кенет әлгінің жолын кесіп, айналасын қоршап алды:
— Тоқта! Ешқайда бармайсың! — деді олар.
Сөйтсе, ізделіп жатқан қылмыскерге айнымай ұқсайды екен.
— Мен кінәсізбін! — деп қанша жалынса да, ешкім сенбеді. Оны ұстап, қамауға алды.
Сұрақ-жауап, тергеу… Ұзақ әрі азапты түн басталды. Қорқыныштан көз ілмей, таң атқанша жан азабын тартты. Сол сәтте ол өзіне-өзі ой салды:
«Шынында да, адам бәрін жоспарлаймын деп ойлайды. Бірақ бір сәтте бәрі өзгеріп кетуі мүмкін екен…»
Таң ата, ақиқат белгілі болды: нағыз қылмыскер ұсталыпты. Ал бұл бейкүнә жан босатылды.
Үйіне қайтқанда, ол бұрынғыдай сенімді емес еді. Керісінше, жүрегі жұмсарып, тағдырдың алдында әлсіз екенін терең сезінді. Есікті баяу қақты.
Іштен жары:
— Бұл кім? — деді.
Сонда ол бәсең дауыспен:
— Есікті аш, ханым… Иншалла, келген мен шығармын… — деді.
Ғибрат:
Бұл әңгіме бізге бір ақиқатты ұқтырады:
Адам қанша жоспар құрса да, барлығы Алланың қалауымен жүзеге асады.
«Иншаллаһ» — жай ғана сөз емес.
Ол — пенденің өз әлсіздігін мойындауы.
Жаратушыға тәуекел етуі,
Тағдырға бойсұнуы.
Өз күшіне шектен тыс сенген адам кейде бір сәтте дәрменсіз күйге түсуі мүмкін. Ал жүрегінде тәуекелі бар жан әрқашан сабыр табады.
Сондықтан, бауырлар…
Әрбір ісімізде:
«Иншалла» деп айтуды ұмытпайық.
Өйткені ертең не боларын біз емес, бір Алла ғана біледі.
Дайындаған – Тұрар ТҮГЕЛҰЛЫ
