Сұрақ: Құрандағы қиссалардың хикметі не?
Жауап: Расында да Құранда Жүсіп қиссасы мен Нұһ, Һұд, Ибраһим, Мұса және Иса пайғамбарлардың қиссалары сияқты әңгімелер бар. Олар қысқа және ұзақ болып келеді. Қысқа қиссалар Құранның басқа жерінде толық айтылғандықтан кейбір сүрелерде қысқа қайырылады.
Мысалы, Мұсаның оқиғасы «Таха», «Қасас» және «Ағраф» сүрелерінде толық баяндалса, «Нәзиғат» сүресінде жай еске түсіру ретінде қысқаша айтылады. Сонымен қатар халық арасында «Фил» және «Уһдуд» оқиғалары ертеден белгілі болғандықтан қысқа айтылған.
Құрандағы қиссалардың, оқиғалардың негізгі мақсаттарының бірі – оқырманға ой тастау, ғибрат көрсету. Бұл тұрғыда ертедегі қауымдардың басына түскен апаттар баяндалып, сол сияқты әрекет еткендердің де тағдыры осындай болатыны Құран қиссаларында кеңінен орын алған.
Осы тұрғыда қиссаларда айтылған жақсылық пен жамандық үлгілерін ашып көрсету арқылы адамды ізгілікке, адамгершілікке баулып, жамандықтың алдын алу көзделеді. Мұндағы ізгілікке жігерлендіру, жамандықтан қайтару амалдары түрлі теңеу, бейнелеу, метафора мен астарлы сөйлеу, метонимия сияқты әдеби өнердегі әдістер арқылы бейнеленген картиналар түрінде ұсынылып, оқырманға әсер ету реңктері ауысып келе береді.
Жалғас САДУАХАСҰЛЫ
