Қазіргі жаһандану дәуірінде ақпарат ағынының күштілігі мен шекаралардың шартты түрде ғана бөлінуі әрбір елдің рухани қауіпсіздігіне айрықша салмақ салуда. Әсіресе дін атын жамылып, өзін «таза жол», «ақиқат бағыт» деп көрсететін жат ағымдардың әрекеті қоғамға елеулі қауіп төндіріп отыр. Мұндай ұйымдардың идеологиясы халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан діни түсінігіне, ұлттық дәстүріне, рухани тамырына кереғар келеді.
Жат ағымның ең алдымен соққы жасайтын жері – адамның дүниетанымы мен рухани ұстанымы. Ұлттық құндылықтарды жоққа шығарып, үлкенді құрметтеуді, салт-дәстүрді, ғасырлар бойғы діни мектептерді «бидғат» деп айыптауы қарапайым азаматтардың санасын адастырады.
Ұлтты ұйыстыратын ортақ түсінік бұзылғанда қоғамның іргесі сөгіліп, рухани тұтастығы әлсірейді.
Экстремистік ағымға ергендердің көпшілігі ең алдымен өз отбасымен түсінісе алмай, рухани тұрғыда оқшаулана бастайды. Әйелі мен күйеуінің, ата-анасы мен баласының арасына сына қағылып, бір шаңырақтың астында екі түрлі көзқарас пен екі түрлі дүниетаным қалыптасады. Бұл – бүтін бір әулеттің тыныштығына нұқсан келтіретін, қоғамдағы ең ауыр зардаптардың бірі.
Жат ағымдар тек діни алауыздық тудырып қана қоймай, заңды мойындамауға, мемлекетке қарсы көзқарас қалыптастыруға, тіпті күш қолдануды ақтауға итермелеуі мүмкін. Осындай радикалды идеялар түрлі қылмыстарға, террорлық әрекеттерге, заңсыз қаржыландыру арналарына жол ашады. Мұндай топтардың әсері ұлттық қауіпсіздікке төнген нақты қатер ретінде бағаланады.
Ақпаратты екшеп оқымайтын, эмоцияға тез берілетін, шынайы діни білімді терең түсінбейтін жастар жат ағымдардың оңай олжасына айналады. Олардың өмірлік мақсаты бұрмаланып, болашағы бұлыңғыр күйге түседі. Жоғары білім, кәсіп, еңбек, отбасын құру сияқты өмірлік мұраттар екінші орынға ысырылып, жас адамның өмірі тұйық шеңберге айналады.
Жат ағымға ерген адам жұмысынан, қоғамдағы орнынан алыстап, экономикалық белсенділіктен шеттетіледі. Отбасылардың іргесі сөгіліп, әлеуметтік көмекке мұқтаждық артады, бұл – мемлекетке де, қоғамға да қосымша салмақ түсіреді.
Жат ағымдардың алдын алудың ең тиімді жолы – дәстүрлі дін өкілдерінен алынған дұрыс білім. Қазақстандағы Ханафи мәзһабы мен Матуриди сенім мектебі ғасырлар бойы қазақ топырағында қалыптасқан, ұлттық болмысымызбен үйлескен, байыпты, ұстамды, ғылымға негізделген діни жүйе. Осы мектептен тыс өз бетінше «ғұламалыққа» ұмтылған псевдоуағызшылардың сөзіне ермеу – әрбір азаматтың жеке жауапкершілігі.
Жат ағым – тек дін мәселесі ғана емес, ұлттық қауіпсіздікке, қоғамның бірлігіне, отбасының тыныштығына төнген қауіп.
Оған қарсы күрес – тек мемлекеттің емес, әрбір азаматтың ортақ міндеті. Саналы қоғам, сауатты жастар, дұрыс діни білім және ұлттық құндылықтарға адалдық – жат ағымдардың әсерінен қорғанудың ең мықты қалқаны.
Ескендір ЕРҒАЛИҰЛЫ
