Сұрақ: Тафаккур дегеніміз не?
Жауап: Жаратылысқа қарап, Алла Тағаланың құдіретін ойлап, Оған шүкір айту дегенді білдіреді.
Сұрақ: Тафаккур жасау қажет пе?
Жауап: Әлбетте қажет, уәжіп болады.
Сұрақ: Тафаккурды қандай жолмен жасаймыз?
Жауап: Алла Тағала жерді, аспанды, күнді және басқа жаратылысты жаратты. Пенделерінің әрекет етіп, жұмыс жасаулары үшін таңертең күнді шығарып, жер жүзін жарық етеді. Кешке олардың рахаттанып тынығулары үшін күнді батырады. Қара топырақтан түрлі ғажайып өсімдіктер мен ағаштарты өсіреді. Олардан көңілге қуаныш әкелетін түрлі хош иістер және шырындар шығарады.
Жер жүзіндегі жан-жануарлар Алла Тағаланың Құдіретімен бір-бірінен жаралып, кемелденеді. Алла Тағаланың берген ризығымен тамақтанып, өмір сүруде. Өзіміздің жағдайымызды жақсылап ойлап көрсек, Алланың Құдіретінің зор екенін білеміз. Біз әуелде жоқ едік, кейіннен Құдай Тағаланың қалауымен адам кейпіне еніп, дүниеге келдік. Жетілдік, өстік. Жақсы мен жаманды ажыратуымыз үшін Алла бізге ақыл берді. Сол берген ақылымызбен жақсылап ойланып көрсек, Раббымыз бізге бірнеше пайдалы ағзаларды берген: сөйлеуге ауыз және тіліміз, көруге көзіміз, естуге құлағымыз, иістерді сезуге мұрнымыз, ұстауға қолдарымыз және жүруге аяқтарымыз бар. Адамның сыртқы ағзаларына қарағанда ішкі ағзаларының хикметі және кереметі көбірек. Ішіміздегі қан тамырларымыз, бұлшық еттеріміз және еш тоқтамастан біздің бойымыздағы қанымызды айналдырып тұрған жүректің жұмысын ойласақ, адам баласы үшін бір хикмет бар. Алла Тағала біздің тамақтануымыз, ішіп-жеуіміз үшін жерден және көктен шырын сулар беруде. Адамзат рахаттану үшін жер бетін түрлі пайдалы нәрселермен толдырды. Бұлардың барлығы Алла Тағаланың бізге берген нығметі. Ойланып, пікірлесіп, Оған мадақ және тасбих айту бізге міндет. Әр уақыт Жаратушымыздың жаратқан ғажайып нәрсесін көргенде, мадақ айтуымыз қажет.
СубханАллаи уәлхамдулилләһи уә лә иләһә иллә Аллау уАллау әкбар!
«Ислам ғибадаты» кітабынан
