Жомарттығы аты аңызға айналған бір жомарт жанға бір күні достары сұрақ сұрайды:
– Өзіңнен де жомарт адамды көрдің бе?
– Иә, менен де өткен жомартты көрдім, – деп жауап береді ол.
– Кім екен ол?
– Бір күні жетім бір жігіттің үйіне қонақ болдым. Ол мен үшін бір қойын сойып, етін асқан еді. Еттің бір жері маған ерекше ұнап, «мына тұсы қандай дәмді екен» деп айтып қалдым. Біраз уақыттан кейін әлгі жігіт сыртқа шығып кетті. Кейін білдім, оның бар-жоғы он қойы бар екен, соның бірін мен үшін сойған. Бірақ менің сөзімнен кейін қалған тоғыз қойының бәрін де сойып, маған ұнаған жерін ғана пісіріп, алдыма әкелді. Мен бұл жайды білмедім. Кетер кезде есік алдындағы қан іздерін көріп, таңырқап сұрадым:
– Он қойыңның бәрін де сойдың ба? – дедім.
Сонда ол жігіт сабырмен былай деді:
– Субханаллаһ! Бұған таңданатын несі бар? Сізге бір жері ұнап еді, ал менің соны орындауға шамам жетті. Сізге ұнаған нәрсені өзіңізден аямай, барымды беруім дұрыс емес пе еді? – деді.
Мұны естіген әлгі жомарт жанның жолдастары одан қайта сұрақ сұрайды:
– Ал сіз оған қандай сый бердіңіз?- деді.
– Бердім, бірақ елеулі нәрсе емес, – дейді жомарт жан.
– Не нәрсе беріп едіңіз?
– Үш жүз түйе мен бес жүз қой.
– Онда сіз одан да жомартсыз ғой!
– Жо-жоқ – дейді жомарт жан, – ол менен әлдеқайда жомарт. Себебі ол бар малын түгел берді, ал мен мүлкімнің аз ғана бір бөлігін ғана бердім, деген екен.
Шындығында, бір жарым нанымен ғана отырған кедейдің сол нанын мейманымен бөлісуі ме қадірлі, әлде мыңдаған малы бар байдың бір түйесін қонаққа сойғаны ма қадірлі?..
Бұрыңғы ізгі жандар жомарттық пен жәрдем беруде ағын судай бол! – деген екен.
Уа, Раббым, біздің жүрегімізден дүниеқоңыздық пен сараңдықты кетіріп, бізді жомарт құлдарыңның қатарына қоса гөр… әмин!!!
Иә, жомарттық – адам бойындағы ең асыл қасиеттердің бірі. Қазақ халқы ежелден «Жомарттың қолы ашық, жүрегі кең» деп, жомарт жанды халықтың қадірлісі санаған. Жомарттық – тек мал-дүниеден беру емес, ол – жан дүниенің тазалығы, жүректің кеңдігі, өзгеге қол ұшын соза білу.
Ислам дінінде жомарттықтың орны ерекше. Алла Тағала Құранда:
«Алла жолында мал-мүлкін жұмсағандардың мысалы – жеті бірдей масақ шығарған, әр масағында жүз дәні бар масақ секілді. Алла қалағанына еселеп арттырады» (Бақара, 261) – деп, Алла жолында жомарттық танытқан құлдарын мол сауапқа бөлейтінін сүйіншілейді.
Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.): «Жомарт адам Аллаға жақын, жұмаққа жақын, адамдарға жақын. Ал сараң адам Алладан алыс, жұмақтан алыс, адамдардан алыс» – деген. Демек, жомарттық адамның Аллаға да, халыққа да сүйікті болуына себеп екен.
Дайындаған – Тұрар ТҮГЕЛҰЛЫ
