Сұрақ: Рамазанда жасалатын мұстахаб амалдар қандай?
Жауап: Оразаның мұстахабтары жетерлік дегенмен, олардың бірқатарын атап өтуге болады:
- Сәресінде тұрып, бір жұтым су да болса ішіп-жеу. Бұған пайғамбарымыздың (с.ғ.с.): «Сәресін ішіңіздер, өйткені сәресінде береке бар», – деген хадисі дәлелд болмақ (Әнас ибн Маликтен имам Бұхари және имам Мүслим риуаят қылған).
- Ақшам намазынан бұрын ауыз ашу, яғни намаз уақыты кіріп, бірақ оны оқудан алдын ауыз ашу. Намазда адам көңілі ауыз ашуға ауып тұрғандықтан, ауыз ашу мұстахап. Ауызды құрма немесе сумен ашу – сүннет.
- Ауызы берік жандармен бірге ауыз ашу және міскіндерге қарасып, кедейлерге қол ұшын беру де мұстахаб амалына жатады. Пайғамбар (с.ғ.с): «Ауызы берік жанды ауызашарға шақырып тамақ берген кісі – ораза ұстаушының сауабындай (марапат) алады. Ауызы берік адамның сауабынан да еш нәрсе кемімейді», – деп айтқан (Термези, Ибн Мажаһ).
- Таң уақыты кірмей жүніптік, хайыз және нифастан тазалану. Мұндай кезде судың тамаққа кетіп қалмауын қатты қадағалау керек. Әйелдің хайыз немесе нифас мерзімі түнде аяқталып, оразаға ниет етсе және де жүніп кісі бой дәрет алмай ораза ұстаса, оразасы жарамды. Бірақ, алғашқы мүмкіндікте ғұсыл алғаны жөн.
- Ауызы берік адамның жақсы сөздер сөйлеуі, бос сөз бен орынсыз іс-қимылдардан бойын аулақ ұстауы – мұстахап. Пайғамбар (с.ғ.с): «Жалған сөйлеу мен жалған әрекет қылуды қоймаған адамның ішіп-жеуді ғана доғаруы Аллаға қажет емес», – деп айтқан.
- Ауызы берік адам бос уақытын нәпіл (қосымша) құлшылықпен, ғылым іздеумен, Құран оқумен, зікір мен салауат айтумен өткізуі лазым. «Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Рамазан айында Жәбірейіл екеуі бір-біріне кезекпе-кезек Құран оқытып, тыңдасатын» (Бұхари).
- Рамазан айының ақырғы он күнінде иғтикафқа (мешітте болып, құлшылыққа берілу) кіру – сүннет және т.б.
Жалғас САДУАХАСҰЛЫ
