Мәдина таңғы тыныштыққа бөленген шақ еді. Күннің алтын сәулесі құм төбелерді сипап, қаланың үстіне жұмсақ нұр төгетін. Сол күні қалаға алыстан – Рум елінен келген бір елші ат басын тіреді. Оның мақсаты – ұлы халифа Омар ибн әл-Хаттабпен жүздесу, саяси сөз байласу болатын.
Елші сән-салтанатты сарай іздеді. Әдеттегі патшалардай алтынмен апталған қақпа, айбынды күзет, мәрмәр қабырғалар күтті. Бірақ Рум елшісінің сұрағына мәдиналықтар жай ғана жымиып жауап берді:
– Біздің халифаның сарайы жоқ. Оның сарайы – әділ жүрегі. Ал өзі болса, қарапайым халықпен бірге өмір сүреді…
Бұл жауап елшінің көңіліне күмән мен таңданыс ұялатты. Ол жүгін де, сыйлығын да қараусыз қалдырып, Халифаны іздеуге шықты. Қаланың тар көшелерін аралап жүріп, іштей күбірледі:
– Қалайша билеуші көзден тасада жүреді? Мұндай патша бар ма өзі?..
Сол сәтте алдынан жолыққан бір араб әйелі алыста тұрған құрма ағашын нұсқап:
– Анау құрма ағашының түбіне бар. Іздеген адамың – сонда, – деді.
Елші жақындай бергенде, қарапайым киінген бір адамның құм үстінде алаңсыз ұйықтап жатқанын көрді. Қасында күзетші де, қару да жоқ. Тек тыныштық пен терең бір айбар сезіледі.
Оның жүрегін түсініксіз күй билейді: бір жағынан – құрмет, бір жағынан – қорқыныш. Бұрын талай патшаны көрген, сарайларда болған адам едім. Бірақ дәл мұндай рухани салмақты ешқашан сезінбеппін – дейді. Ол
– Бұл қандай айбар? – деп ойлады.
Шынында бұл адамның емес… бұл – ақиқаттың айбыны еді.
Осы кезде Халифа Омар оянып, елшіге қарады. Көзқарасы жылы, жүзі сабырлы еді. Елші құрметпен сәлем берді. Халифа да қарапайым ғана жауап қатты. Сосын оны жанына отырғызып, әңгімеге тартты.
Олардың әңгімесі ұзаққа созылды. Халифаның әр сөзі – терең, әр ойы – жүрекке жетерлік еді. Елшінің бойындағы күмән сейіліп, көңілі жайланды. Ол келгендегі миссиясын да, алып келген саяси хабарын да ұмыта бастады. Себебі бұл жерде ол билеушіні емес, әділеттің тірі бейнесін көрген еді.
Сол күні Рум елшісі Мәдинаға жат адам болып келіп, құрма ағашының көлеңкесінде ол жаңа бір әлемді танып, жүрегімен өзгеріп қайтқан екен…
Омар ибн әл-Хаттаб – Пайғамбардан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) кейін екінші халифа болған кісі, көзі тірісінде Жәннатпен сүйіншіленген сахаба. Пайғамбарымыз Хазіреті Омардың әділдігіне, ақиқатты адасудан ажырата білетін қасиетіне орай «әл-Фаруқ» деп атаған екен.
Омар ибн әл-Хаттаб (оған Алла разы болсын) мұсылмандар әміршісі болған жылдары байлық пен салтанатқа берілмей, азға қанағат еткен халифаның бірі
Дайындаған – Тұрар ТҮГЕЛҰЛЫ
