Время намаза

Намаз уақыты / Время намаза

Мәзһаб

Мәзһаб имамдары туралы хадистер бар екенін білесіз бе?

Бұл мақаламда мәзһаб имамдарына қатысты хадистердің қайсысы сенімді не ойдан тоқылған екенін қысқа да нұсқа етіп айтып беруді мақсат еттім. Мәзһаб имамдары туралы алып-қашпа...

Фиқһ ілімі және мәзһаб

Ислам құқығының ерекше атауы болып cаналатын «фиқһ»-тың сөздік мағынасы - білу, түсіну, қылмыскер ретінде түсіну, бір нәрсенің негізгі үкімін білу, сөздің құпия мағынасын түсіну...

Әбу Ханифа мен имам Матуриди Орта Азиядағы мұсылмандықтың тірегі

1200 жылдан астам уақыт исламдық дәстүрмен өмір сүріп келе жатқан қазақ елі Әбу Ханифа мазхабы мен Матуриди ақидасы  негізінде қалыптасты.

Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында: «Біз мұсылманбыз, оның ішінде Әбу Ханифа мазһабын ұстанатын сүнниттерміз. Бабаларымыз ұстанған бұл жол ұлттық салт-дәстүрді, ата-ананы сыйлауға негізделген. Ендеше, бүгінгі ұрпақ та әлемдегі ең ізгі дін – ислам дінін қадірлей отырып, ата дәстүрін ардақтағаны абзал. Қазір кейбір сыртқы күштер жастарымызды ислам дінінің хақ жолынан адастырып, теріс бағытқа тартуға тырысуда. Мұндай ұлттық болмысымызға жат келеңсіздіктерден бойымызды аулақ салуымыз керек. Біз мұсылман үмбетінің бір бөлігі екенімізді мақтан тұтамыз. Ол – біздің дәстүріміз»,-деп атап көрсетті.

Әбу Ханифа мен қазақ халқы

Кез келген халықтың мәдениеті, өмір-салты, тұрмыс-тіршілігі мен ойлау жүйесінде діннің және соның негізінде қалыптасқан діни түсініктің алар орны ерекше. Ал, қазақ халқының діни санасының қалыптасуында ислам дінінің, оның ішінде сунниттік ханафи мәзһабының рөлі үлкен. Өкінішке орай, соңғы кедерге дейін қазақ халқының тарихындағы ислам дінінің рөлі тиісті деңгейде зерттелмегендіктен, көпшілік одан бейхабар қалды. Соның нәтижесінде кейбір «дін таратушы» білгірсымақтар қазақ жерінде ислам діні бұрын болмағандай, тәуелсіздік алғаннан кейін ғана келгендей етіп көрсетіп, сырттан алып келген түсініктерін «ең дұрыс түсінік» ретінде ұсынып, бұрынғы әдеттер мен түсініктерді мансұқтап, ел арасына бүлік салды. Әрине, тәуелсіздік алған жылдардағы елдегі діни сауатсыздықтың қалыптасуына дінге қарсы жүргізілген  жетпіс жылдық атеистік саясаттың ықпалы болғанын ешкім жоққа шығара алмайды. Сондықтан Қазақстан тарихының жаңадан жазылуы барысында осы олқылықтың орны толтырылуы тиіс.

Әбу Ханифа және қазақ қоғамы

Кез келген халықтың мәдениеті, өмір-салты, тұрмыс-тіршілігі мен ойлау жүйесінде діннің және соның негізінде қалыптасқан діни түсініктің алар орны ерекше. Ал, қазақ халқының діни санасының қалыптасуында ислам дінінің, оның ішінде сунниттік ханафи мәзһабының рөлі үлкен. Өкінішке орай, соңғы кедерге дейін қазақ халқының тарихындағы ислам дінінің рөлі тиісті деңгейде зерттелмегендіктен, көпшілік одан бейхабар қалды. Соның нәтижесінде кейбір «дін таратушы» білгірсымақтар қазақ жерінде ислам діні бұрын болмағандай, тәуелсіздік алғаннан кейін ғана келгендей етіп көрсетіп, сырттан алып келген түсініктерін «ең дұрыс түсінік» ретінде ұсынып, бұрынғы әдеттер мен түсініктерді мансұқтап, ел арасына бүлік салды. Әрине, тәуелсіздік алған жылдардағы елдегі діни сауатсыздықтың қалыптасуына дінге қарсы жүргізілген  жетпіс жылдық атеистік саясаттың ықпалы болғанын ешкім жоққа шығара алмайды. Сондықтан Қазақстан тарихының жаңадан жазылуы барысында осы олқылықтың орны толтырылуы тиіс.

Ханафи мәзһабы мәдениетінің өркендеуіне Матуридидің қосқан үлесі

Ислам – пенде өмірінің барлық саласын қамтыған әрі Илаһи негізге сүйенген өркениет пен мәдениеттің негізі. Пайғамбарымыздан (с.ғ.с.) басталып, келесі кезеңдерде біртіндеп қалыптасқан ислам өркениетінің...

Зекетті қайырымдылық қорларына беру дұрыс па?

Зекет – қоғам тепе-теңдігін, бай мен кедей арасындағы рухани әрі материалдық алшақтықты жалғайтын өмір қажеттіліктерінің бірі. Меккеде түскен сегіз сүренің («Каһф» сүресі, 81; «Мәриям»...

Ханафи мәзһабындағы еркін ой және кеңесу тәсілі

Өмірде адам баласының көзқарасын еркін білдіріп, ойын ашық айта алуының өзі оның құқығының қорғалдығын көрсетеді. Ислам діні, күллі адам баласының бәрі бірдей бақытты ғұмыр...

Ханафи мәзһабы немесе «Мәдрасатур-Рай» сөзінің мәні

Ислам діні тұран даласына келген күннен бастап қазақ халқы әу бастан сүнниттік бағыттағы Ханафи мәзһабын таңдады. Бұл көрегендік шешім күні бүгінге дейін атадан балаға...

Бір мазхабқа бағыну – ауызбіршілік кепілі

Мазхаб – араб тілінен аударғандағы тілдік мағынасында  «жол», «мақсат етілген орын» мағыналарына саяды, ал шариғи мағынасында «Құран мен хадиске негізделген, ислам құқығын жүйелеуде өзіндік...

Көп қаралғандар

Соңғы жарияланымдар