Дін және өркениет

    1024

    Кейбір мұсылмандардың санасы мен дүниеге көзқарасында әжептәуір керітарпалық байқалады. Жалпы дін мен өркениеттің екі қыры бар. Бірі, дамуға жатпайтын, өзгермейтін қыры.

    Мәселен, адамгершілік қағидаттары ғасырлар өзгерсе де өзгермейді. Моральдық құндылықтар ескірмек емес. Бұл адам баласының рухани қырына қатысты. Дегенмен, бұл қырында да заманның талбына сай жаңғырып отыру шарт. Мысалы садақа берудің қазіргі жолдары көп.

    Қолыңыздағы телефоныңыз арқылы қалаған қайырымдылықты жасай аласыз. Мұны ешкім жоққа шығара алмайды. Екіншісі үнемі дамуды, өзгеруді қажет ететін қыры. Бұл көбінесе материалдық сипақа ие. Алайда осы материалдық дамудың өзі руханиятқа (егер дұрыс қолданылса) қызмет етпек.

    Бұл пікірді қозғауымыздың себебі ғаламтор бетіндегі тұрмыстық техникаларды, соның ішінде компютерлер мен теледидарларды, енді бір көріністе музыкалық аспаптарды шайтанның құралы деп жаппай сындыру әрекеті болып отыр. Енді осы әрекетті ақылға, діннің талаптарына салып ойланып көрелік. Алдымен қисынға салсақ, бірнеше жағдайда орынсыз екендігін аңғарамыз.


    1. Бұл заттарды қиратушы адам сол техникалар үшін қаншалықты қаржы шығындаған. Яғни, қаржыны шығындап сатып алғаннан кейін, оны қирату ақылдылықтың белгісі емес. Өйткені, ол техникаларды мұсылман елдері өндірмегені ақиқат. Олай болса, сатылып алынған дүниені сатқан тарап емес, сатып алған тарап, егер рәсуә болса, зардап шегетіндігі.


    2. Сол техникаларды қиратушы топ, осы әрекеті арқылы өркениет белгілерінен бас тарқысы келеді. Себебі, әлгі құралдардың адамды азғыруы. Хош делік, егер адам үйіндегі құралды шайтанның құралы ретінде, жаманшылыққа, азғындыққа пайдаланатын болса оған тек өзі ғана кінәлі. Яғни телефидар немесе компютер адамның дене мүшелері сияқты. Оны жақсылыққа да жаманшылыққа да байланысты қолдануға болады. Демек, адам өзінің күнәкарлық сипатын техникадан көру ақылға мүлде қонымсыз, әрі ақымақтық.


    3. Кез-келген өркениетті әрекеттің астында Алланың нығыметі жатыр. Сол техникаларды ойлап табуға қабілетті ақылды Алла беріп отыр. Ақылын пайдаланған қауымдар өмірінде жеңілдік пайда болуда. Қазір қажылыққа ешкім өгізбен бармайды. Сондықтан, Алланың нығыметін жоққа шығару, техника ме техологияны қирату исламның болмысы емес екені анық. Тіпті нығыметке күпірлік деуге болады.


    4. Компютерлерді сындырып жүрген топ өздерінің әрекеттерін смартфонға немесе бейнекамераға жазуда. Ал енді қалай түсінеміз?! Қисындық жағынан қарасақ, қазіргі қолымыздағы телефонымыз теледидар мен компьютерден де артық күнәға себеп болуда. Алайда, ешкім қолдарындағы телефондары жинап сындырып жатқан жоқ. Демек, жалаң діншілдікте мүлде қисын жоқ.


    Әсіредіншілдіктің идеологтары yегізінен қисынға, логикаға қарсы. Логиканы қабылдатпау, дүбәрә топты қалыптастыруға оңтайлы. Ал ондай топты кез-келген мақсатқа пайдалануға болады.

    Қазіргі радикалды топтардың бірі сәләфиттік идеологтардың бірің еңбегінде үш пәнді арам деп санайды. Олар, философия, логика және музыка. Ал енді бұл үшеуінен мақрұм болған адамның санасының қаншалықты (дамуы мен көзқарастық жағдайының) аянышты боларын елестете беріңіз!

    Философиясыз (хикметсіз) білімнің, логикасыз (қисынсыз) өмір сүрудің, музыкасыз (әуенсіз) үйлесімділіктің құны болмасы анық. Бұл жайлы тереңірек тоқталатын боламыз….